Belki de asıl soru, 3. Dünya Savaşı çıkacak mı, değil.

Belki de biz zaten yeni tür bir dünya savaşının içindeyiz. Sadece onu eski savaşlar gibi hayal ettiğimiz için bunu anlayamıyoruz.

Çünkü çoğu insanın kafasındaki dünya savaşı görüntüsü çok net. Bir gün bir lider çıkar, savaş ilan edilir, haritalar masaya serilir, herkes tarafını seçer ve oyun başlar.

Ama tarih çoğu zaman böyle çalışmıyor.

Bazen büyük savaşlar tek bir günde başlamıyor. Yavaş yavaş kuruluyor. Önce ekonomik baskı artıyor. Sonra bloklar oluşuyor. Sonra iki büyük güç birbirine doğrudan savaş açmak yerine başka ülkeler, gruplar ya da örgütler üzerinden çatışmaya başlıyor. Sonra farklı bölgelerdeki krizler birbirine bağlanmaya başlıyor. En son da herkes dönüp şunu soruyor: Bir dakika, biz ne ara buraya geldik?

İşte Ray Dalio’nun tezi tam olarak burada rahatsız edici hale geliyor.

Dalio diyor ki, mesele tek tek haber başlıkları değil. Mesele, o başlıkların aynı büyük resmin parçaları olup olmadığı.

Rusya-Ukrayna başka bir şey, Orta Doğu başka bir şey, Tayvan başka bir şey, enerji savaşı başka bir şey diye bakarsanız, sadece damlaları görürsünüz.

Ama bunların hepsi aynı fırtınanın parçalarıysa, o zaman hikaye değişiyor.

Bu videoda gelin şu soruya dürüstçe bakalım:

Ray Dalio abartıyor mu?

Yoksa çoğu insanın görmek istemediği ama giderek belirginleşen yeni dünya düzenini mi tarif ediyor?

Bu arada Ray Dalio sıradan bir stratejist yada yorumcu değil. Bridgewater Associates’in kurucusu, dünyanın en büyük hedge fonlarından birini kurmuş bir yatırımcı ve onlarca yıldır borç döngüleri, rezerv para sistemleri, imparatorlukların yükseliş ve düşüşü, büyük güç rekabeti ve jeopolitiğin ekonomi üzerindeki etkileri üzerine çalışan bir isim. Yani doğrudan savaş sahasından gelen bir komutan değil belki ama devletlerin, güç dengelerinin ve krizlerin finansal sistemle nasıl birleştiğini okuma konusunda dünyada en çok dikkate alınan isimlerden biri.

Bu video “yarın sabah dünya savaşı ilan edilecek” videosu değil. Böyle bir netlik bende yok, resmi açıklama da yok, zaten kimse de böyle bir şeyi takvim davetiyle duyurmaz.

Burada tartıştığımız şey şu:

Acaba dünya, 1945 sonrası kurulan düzenin dışına çıkmaya mı başladı?

Yani kuralların, kurumların, uluslararası sistemin ve Amerikan merkezli güvenlik mimarisinin belirleyici olduğu dönem zayıflarken; onun yerine daha sert, daha bloklu, daha güç odaklı bir döneme mi giriyoruz?

Ray Dalio bunu uzun vadeli bir tarih döngüsü gibi okuyor. Onun yaklaşımında büyük savaşlar genelde birkaç aşamada ilerliyor.

Ben bunu daha sade anlatayım.

Birinci aşama: Mevcut baskın güç eskisi kadar rahat hareket edememeye başlıyor.

İkinci aşama: Ekonomik araçlar silaha dönüşüyor. Yaptırımlar, ticaret kısıtları, teknoloji ambargoları, ödeme sistemleri, rezerv para tartışmaları devreye giriyor.

Üçüncü aşama: Vekalet savaşları çoğalıyor. Herkes doğrudan birbirine girmek istemediği için, çatışmalar çevre bölgelerde büyüyor.

Dördüncü aşama: Aynı anda birden fazla cephe açılıyor ve herkes şunu fark ediyor: Bu krizler birbirinden bağımsız olmayabilir.

Dalio’nun ürkütücü kısmı şu. Ona göre dünya, tam da bu eşzamanlı krizler aşamasına yaklaşmış olabilir ya da bazı alanlarda bunun içine girmiş olabilir.

Burada önemli bir ayrım var.

Bu, “her şey kesin olarak topyekün savaşa gidecek” demek değil.

Bu, “küresel sistemin çatışma modu yükseliyor” demek.

Bence bu ayrımı yapmak çok önemli. Çünkü bir yanda soğukkanlı analiz var, öbür yanda clickbait kıyamet senaryosu var. Biz ilkini yapmaya çalışıyoruz.

Birinci argüman şu:

Birbirinden bağımsız görünen çatışmalar, aslında aynı güç mücadelesinin farklı cepheleri olabilir.

Şimdi düşünün.

Bir tarafta Rusya-Ukrayna savaşı yıllardır devam ediyor.

Bir tarafta Orta Doğu’da İsrail, İran ve bölgesel denklemler sürekli daha kırılgan hale geliyor.

Bir tarafta Çin-Tayvan meselesi kapanmıyor, sadece erteleniyor.

Bir tarafta Kuzey Kore başlığı hiçbir zaman gerçekten masadan kalkmıyor.

Bir tarafta Güney Çin Denizi gibi alanlarda askeri gerilim ile ticaret güvenliği iç içe geçiyor.

Normalde medya bunları ayrı ayrı dosya gibi anlatıyor.

Bugün Ukrayna haberi.

Yarın petrol haberi.

Öbür gün Tayvan haberi.

Sonra savunma bütçeleri.

Sonra çip savaşı.

Ama Dalio diyor ki, belki de bunlar ayrı haberler değil. Belki de bunlar aynı yapısal kırılmanın farklı belirtileri.

Bu bana neden mantıklı geliyor?

Çünkü son yıllarda çatışmaların dili değişti. Sadece sınır ihlali ya da sıcak temas konuşmuyoruz. Enerji koridoru konuşuyoruz, deniz geçidi konuşuyoruz, çip arzı konuşuyoruz, lojistik hat konuşuyoruz, rezerv para konuşuyoruz.

Yani artık coğrafya ile finans aynı cümlede geçiyor.

Ve bu çok normal değil.

Bir sistem sağlıklıyken ülkeler rekabet eder ama sistemin kendisi çalışmaya devam eder.

Sistem zorlandığında ise ülkeler rekabet etmekle kalmaz, sistemin kurallarını da kendi lehine bükmeye başlar.

Bence şu an gördüğümüz şey tam olarak bu olabilir.

Yine altını çizeyim: Bu, “3. Dünya Savaşı resmen başladı” cümlesinin kanıtı değil.

Ama şu cümlenin zemini olabilir:

Dünya, giderek daha entegre bir çatışma düzenine giriyor.

İkinci argüman bence daha da kritik.

Yeni dünya savaşları sadece tankla, uçakla ve askerle yürümüyor.

Bugünün savaşları aynı anda birkaç cephede veriliyor.

Enerjide veriliyor.

Ticarette veriliyor.

Çipte veriliyor.

Yaptırımda veriliyor.

Finansmanda veriliyor.

Rezerv parada veriliyor.

Veri akışında veriliyor.

Eskiden savaş deyince insanlar cephe düşünürdü.

Bugün cephe dediğimiz şey bazen bir boğaz, bazen bir tedarik zinciri, bazen bir ödeme sistemi, bazen de bir yarı iletken fabrikası.

Mesela bir ülkeye doğrudan saldırmak yerine onun enerji akışını bozuyorsanız, kritik teknolojiye erişimini kısıtlıyorsanız, bankacılık sistemini daraltıyorsanız, para birimine baskı kuruyorsanız... teknik olarak her gün manşete “savaş” diye düşmeyebilir.

Ama fiilen çatışmanın içindesinizdir.

Ve bence insanların kaçırdığı en büyük nokta bu.

Kurşun atmadan da savaşılır.

Hatta bazen bir yaptırım, bir füze kadar stratejik olur.

Dalio’nun “dünya savaşı” kelimesini bu kadar geniş kullanmasının sebebi de bu. O, savaş kelimesini sadece askeri sıcak temas olarak değil; güç blokları arasında çok katmanlı mücadele olarak okuyor.

Şimdi burada para tarafı devreye giriyor.

Çünkü jeopolitik rejim değişince, fiyatlama rejimi de değişiyor.

Devletler daha fazla savunma harcaması yapmaya başlıyor.

Tedarik zincirleri pahalılaşıyor.

Enerji güvenliği, verimliliğin önüne geçebiliyor.

Vergi baskısı artabiliyor.

Merkez bankaları ve hazineler daha agresif davranabiliyor.

Sermaye kontrolleri bir anda “radikal fikir” olmaktan çıkıp “olağanüstü dönem aracı” haline gelebiliyor.

Eğer dünya daha bloklu, daha korumacı ve daha çatışmalı bir döneme giriyorsa; o zaman piyasaların da bunu yavaş yavaş fiyatlaması gayet mantıklı.

Yani mesele sadece savaş çıkarsa ne olur değil.

Mesele şu: Savaş riski yükseldiğinde bile ekonomi, piyasa ve toplum nasıl değişir?

Üçüncü argüman ise bana göre videonun en sert kısmı.

Savaşları her zaman en güçlü olan kazanmaz.

Bazen en çok acıya dayanabilen kazanır.

Bu cümle rahatsız edici. Çünkü modern dünyada biz gücü çok mekanik okuyoruz.

Kimde daha çok uçak var?

Kimde daha çok üs var?

Kimde daha büyük ordu var?

Kim daha zengin?

Tamam, bunlar önemli.

Ama tarih bize başka bir şey de söylüyor.

Uzun süren çatışmalarda mesele sadece askeri kapasite değil. İç siyasi dayanıklılık, kamuoyunun sabrı, ekonomik esneklik, enerji güvenliği, toplumsal tahammül ve stratejik sabır da çok önemli.

Yani bazen en güçlü görünen aktör, en uzun süre baskı taşıyabilen aktör olmayabiliyor.

Amerika örneği burada ilginç.

ABD’nin küresel askeri kapasitesi hala olağanüstü büyük. Çok geniş erişimi var. Çok büyük ittifak ağı var. Bu küçümsenecek bir şey değil.

Tam da bu güç, bazen maliyet üretiyor.

Çünkü çok yayılmış bir sistem, aynı zamanda çok fazla yük taşır.

Birden fazla bölgede aynı anda gerilim yükseldiğinde, soru artık sadece “kim daha güçlü” olmuyor.

Soru şu oluyor:

Kim daha uzun süre odakta kalabilir?

Kim içeride siyasi birlik koruyabilir?

Kim ekonomik maliyeti daha iyi absorbe edebilir?

Kim seçmen yorgunluğunu daha iyi yönetebilir?

Kim kısa vadeli şoklara rağmen stratejisini bozmaz?

Ve bence Dalio’nun asıl uyarısı burada.

O, savaşları Hollywood mantığıyla okumayın diyor.

Tek darbe, hızlı zafer, herkesin teslim olduğu net final...

Gerçek hayat genelde öyle çalışmıyor.

Vietnam bunu gösterdi.

Irak bunu gösterdi.

Afganistan bunu gösterdi.

Askeri güç çok önemli, evet.

Siyasi dayanıklılık olmadan, toplumsal tahammül olmadan ve ekonomik sürdürülebilirlik olmadan o güç bazen istediğiniz sonucu üretmiyor.

Burada Çin tarafı için de şeffaf olmak lazım.

Çin’in de ciddi kırılganlıkları var. Ekonomi tarafında sorunları olabilir, enerji bağımlılığı tartışılabilir, demografi baskısı konuşulabilir. Yani bu hikaye “Çin kesin kazanır” hikayesi değil.

Ama esas soru şu:

Acaba yeni dönemde avantaj, sadece en büyük güce değil; en uzun vadeli oyunu oynayabilene mi geçiyor?

Kripto para tarafında ise tablo daha da ilginç. Çünkü olası bir küresel savaş veya çok sert jeopolitik kırılma ortamında Bitcoin ve diğer kriptolar aynı anda iki farklı kimliğe bürünebilir. Bir tarafta insanlar sermaye kontrolü riskinden, banka sistemine güvensizlikten ya da yerel para birimindeki değer kaybından kaçmak için kriptoya yönelebilir. Özellikle sınır ötesi transfer, kişisel saklama ve devletten bağımsız varlık tutma fikri daha çekici hale gelebilir. Ki burada İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişler için Bitcoin ve Çin Yuan’ı kabul etmesi çok net bir örnek.

Ama öbür tarafta panik anlarında piyasalar genelde önce likidite arar, sonra hikaye dinler. Yani savaş korkusu ilk etapta kriptoyu da sert satışla vurabilir.

O yüzden bence kriptoyu bu senaryoda tek boyutlu okumamak lazım. Hem alternatif kaçış aracı olabilir, hem de yüksek volatilite yüzünden ilk darbeyi yiyen alanlardan biri olabilir.

Bu tarz videolarda en kolay hata şu: Güçlü bir tezi duyup onu kaçınılmaz kader gibi anlatmak.

Bence burada birkaç ciddi karşı tez var.

Birincisi, tarih birebir tekrar etmez.

Evet, 1. Dünya Savaşı 1914 öncesi ve 2. Dünya Savaşı 1939 öncesi dönemleriyle bazı benzerlikler kurulabilir. ama bugünün dünyası çok daha dijital, çok daha finansallaşmış ve çok daha karşılıklı bağımlı. O yüzden “geçmişte böyle oldu, şimdi de kesin böyle olacak” demek fazla kolaycılık olur.

İkincisi, nükleer caydırıcılık hala çok büyük bir fren mekanizması.

Büyük güçler ne kadar agresif konuşursa konuşsun, doğrudan sıcak çatışmanın maliyeti o kadar yüksek ki; çoğu zaman son anda geri adım atmak daha rasyonel hale geliyor.

Üçüncüsü, dağınık krizler her zaman tek bir büyük savaşla birleşmek zorunda değil.

Bazı dönemlerde dünya uzun süre gri bölgede kalabilir. Yani ne tam barış olur ne de topyekün savaş olur. Sürekli yüksek tansiyon, sürekli vekalet çatışması, sürekli ekonomik savaş... ama yine de kırmızı düğmeye basılmaz.

Dördüncüsü, “3. Dünya Savaşı” ifadesi bazen analitik kavram olmaktan çıkıp medyatik etiket haline gelebiliyor.

Bu yüzden ben şahsen bu kavramı dikkatli kullanırım.

Belki doğru ifade şudur:

Biz klasik dünya savaşından çok, yeni nesil küresel çatışma düzenini konuşuyor olabiliriz.

Ve evet, bu da yeterince ciddi zaten.

Benim kişisel görüşüm şu.

Ray Dalio’nun söylediği her şeyi yüzde yüz doğru kabul etmek zorunda değiliz. Hatta bazı yerlerde fazla deterministik bulabilirsiniz. Bazı bloklaşma okumasını fazla sert bulabilirsiniz. Bazı risk ihtimallerini fazla yüksek bulabilirsiniz.

Ama bence adamın sorduğu soru çok değerli.

Gerçekten de dünya daha sert bir yere mi gidiyor?

Kurallar zayıflarken güç siyaseti geri mi dönüyor?

Ekonomik araçlar artık diplomasi aracı olmaktan çıkıp doğrudan savaş aracı mı oluyor?

Ve en önemlisi, piyasalar ile devletler önümüzdeki dönemde buna göre mi konumlanacak?

Bence bunların cevabı en azından kısmen evet.

Ben bugün dünyaya bakınca tam ilan edilmiş bir dünya savaşı görmüyorum.

Daha bloklu, daha gergin, daha maliyetli, daha stratejik ve daha kırılgan bir sisteme doğru gittiğimizi görüyorum.

Yani mesele belki de “savaş başladı mı?” sorusundan çok, “barış düzeni çözülüyor mu?” sorusu.

Ve açık konuşayım, ikinci sorunun cevabı beni daha fazla düşündürüyor.

O yüzden bu videodan çıkarmanızı istediğim ana fikir şu:

3. Dünya Savaşı lafını duyunca aklınıza sadece harita üstünde tanklar gelmesin.

Bazen dünya savaşları önce enerji faturasında görünür.

Bazen tedarik zincirinde görünür.

Bazen savunma bütçesinde görünür.

Bazen altın fiyatında görünür.

Bazen de ülkelerin birbirine nasıl konuştuğunda görünür.

Yanılıyor olabilirim.

Bana kalırsa asıl risk, büyük bir savaşın bir gün başlaması değil; bizim daha parçalı, daha sürekli ve daha karmaşık bir küresel çatışma dönemine çoktan girmiş olmamız olabilir.

Siz ne düşünüyorsunuz?

Ray Dalio burada erken mi konuşuyor, yoksa çoğu insanın görmek istemediği resmi mi tarif ediyor?

Yorumlarda mutlaka yazın. Tartışalım, diğer içeriklerde görüşmek dileğiyle kendinize iyi bakın hoşçakalın.

Kuantum bilgisayarlar gerçekten Bitcoin’i ve kriptoyu bitirebilir mi?

Daha da sert sorayım: Bir sabah uyanıp Satoshi’nin cüzdanlarının yavaş yavaş boşaldığını görürsek ne olacak?

Bu videoyu hazırlamadan önce Bankless’ta Justin Drake’in konuk olduğu tam 1 saat 44 dakikalık podcast’in tamamını baştan sona dinledim, detaylı notlar aldım ve bu videoda da kendi notlarım üzerinden kuantum bilgisayarların kripto için neden artık teorik bir başlık olmaktan çıktığını, Bitcoin ve Ethereum tarafında hangi risklerin öne çıktığını, “Q-Day” denilen senaryonun ne anlama geldiğini ve özellikle eski cüzdanlar, kayıp coin’ler ve ağların buna ne kadar hazırlıklı olduğu gibi konuları sade ama net bir şekilde sizinle paylaşacağım.

Kuantum konusu uzun süre “evet abi bir gün olur herhalde” diye konuşulan, biraz bilim kurgu kokan bir başlıktı. Ama artık öyle değil. Hâlâ yarın sabah kapıdan içeri girecek değil elbette, fakat artık tamamen teorik bir korku da değil.

Ve bu videoda size anlatmak istediğim şey şu: Kuantum tehdidi, sadece Bitcoin fiyatı düşer mi yükselir mi konusu değil. Bu, kriptonun mülkiyet hakkı, güvenlik modeli ve hatta “hangi zincir gerçekten geleceğe hazır?” sorusuyla ilgili.

Son 6-12 ayda kuantum tarafında üç önemli gelişme oldu.

Birincisi, hata doğrulama tarafı. Yani çok gürültülü ve hata yapan fiziksel qubit’lerden, daha stabil “mantıksal qubit” üretme konusunda ciddi ilerleme var. Qubit ( yani Kuantum Bit), klasik bilgisayarlardaki 0 veya 1 değerini alan bitlerin aksine, kuantum mekaniğinin süperpozisyon özelliği sayesinde aynı anda hem 0 hem de 1 durumunda (ve bu ikisinin kombinasyonunda) bulunabilen temel kuantum bilgi birimi olduğunu söylemem lazım.

İkincisi, algoritmalar gelişiyor. Daha önce “bu iş için on milyonlarca qubit gerekir” deniyordu. Son dönemde çıkan bazı çalışmalar bu eşiği önce 10 kat, sonra bir 10 kat daha aşağı çekmiş durumda. Yani hedef çizgisi yavaş yavaş aşağı iniyor..

Üçüncüsü, para. Bu alana artık yüz milyon dolarlar değil, milyarlarca dolar giriyor. Şirketler kuruluyor, veri merkezleri konuşuluyor, devletlerin de perde arkasında daha ilgili olduğu düşünülüyor.

Şimdi burada dürüst olalım: Bunların hiçbiri “tamam, kuantum yarın geliyor” demek değil. Ama şu anlama geliyor: Eskiden sisin içindeki bir riskti, şimdi uzaktan farları görmeye başladık.

Podcastte geçen en çarpıcı tahminlerden biri, olası bir “Q-day”, yani kriptografik olarak anlamlı kuantum bilgisayar eşiğinin 2032 civarı olabileceği. Bu kesin tarih değil. Tahmin. Ama böyle risklerde tarih kesin olmasa bile hazırlık kesin olmak zorunda.

Peki kuantum neden kripto için bu kadar büyük bir mesele?

Çünkü bugün Bitcoin de Ethereum da dahil olmak üzere çok büyük bir kripto ekosistemi, belli dijital imza sistemlerine dayanıyor. En temel mantık şu: Siz özel anahtarınızla işlem imzalıyorsunuz, ağ da bunun size ait olduğunu kabul ediyor.

Kuantum riskinin olayı şu: Teoride ve bir gün pratikte, açık anahtarınızdan özel anahtara geri gitmeyi mümkün hale getirebilir.

Yani sistemin kalbine dokunuyor.

Bu çok önemli. Çünkü burada mesele “bir borsa hacklenir mi?” değil. Mesele, blokzincirdeki mülkiyetin matematiksel temeli zayıflar mı?

Özellikle public key’i açığa çıkmış adresler daha riskli. Adres tekrar kullanımı da bu yüzden kritik. Bugün bile uzun vadeli saklama yapan biri için en basit savunmalardan biri, adres hijyenini düzgün tutmak ve aynı adresi tekrar tekrar kullanmamak.

Yani kuantum geldiğinde ilk saldırı illa “her şeyi bir gecede bitirdi” şeklinde olmayabilir. Daha çok, en savunmasız, en eski, en görünür hedeflerden başlayabilir.

Bir nevi ormanda ayıdan kaçmak gibi. En hızlı koşman gerekmiyor. En savunmasız olmaman lazım.

Bitcoin tarafında risk neden daha sert konuşuluyor?

Çünkü Bitcoin daha yaşlı bir ağ. İlk yıllarda bugünkü kadar güvenlik hijyeni yoktu. İnsanlar 50 BTC madencilik ödülünü oyun puanı gibi görüyordu. Adres kullanımı da bugünkü kadar dikkatli değildi.

Podcastte değinilen çerçeveye göre, riskli Bitcoin miktarı düşündüğümüzden büyük olabilir. Hatta bazı araştırmalarda, kuantuma açık hale gelebilecek BTC oranının yaklaşık yüzde 35 bandına kadar çıktığı iddia ediliyor. Bunun hepsi “yarın çalınır” demek değil, ama risk yüzeyinin büyük olduğunu gösteriyor.

Daha kritik kısmı şu: Bunun içinde kayıp coin’ler de var. Satoshi coin’leri var. Yıllardır hareket etmemiş cüzdanlar var. Ve burada teknik problem bir anda sosyal probleme dönüşüyor.

Bitcoin topluluğu böyle bir senaryoda ne yapacak?

Bir seçenek şu: “Bu coin’ler zaten kayıp, kuantumla ele geçirilmesin, donduralım ya da yakalım.”

Diğer seçenek şu: “Hayır, mülkiyet hakkına dokunmayın. Kim kurtarırsa kurtarsın. Define avı gibi düşünün.”

İki seçenek de sancılı. İki seçenek de sorunlu.

İlk seçenek, Bitcoin’in en kutsal anlatılarından biri olan “mülkiyet dokunulmazdır” fikrine zarar veriyor.

İkinci seçenek ise devasa bir belirsizlik, satış baskısı ve güven krizi yaratabilir.

Yani Q-day sadece teknik bir gün değil. Aynı zamanda ideolojik bir stres testi.

Ve bence Q-day’in belki de en çarpıcı tarafı şu olabilir: Kuantum, Bitcoin’i sadece bilgisayar mühendisliği açısından değil, felsefi olarak da sınayacak.

Ethereum tarafı otomatik olarak güvende mi? Kesinlikle hayır.

Podcastte Justin Drake’in söylediği ilginç şey şu: Ethereum’un teknik problemi aslında daha geniş. Çünkü sadece bir katmanda değil, birden fazla katmanda kuantum uyumu gerekiyor. Execution layer, consensus layer, data layer… Yani iş teknik anlamda daha karmaşık.

Ama burada kritik fark şu: Ethereum tarafı bunu bir problem olarak kabul etmiş durumda ve buna göre yol haritası oluşturuyor, hatta bu yol haritasına özel bir ekip de toplanmış durumda. Podcastte dile getirilen hedef, Ethereum’un 2029 civarında post-quantum güvenli hale gelmesi.

Burada ilginç zihinsel dönüşüm şu: Post-quantum artık sadece “aşılması gereken bir bela” değil, aynı zamanda bir fırsat olarak görülüyor.

Yani düşünün: Dünyanın ilk gerçekten post-quantum güvenli küresel finansal sistemi kim olacak?

Bu sorunun cevabı, önümüzdeki 5-10 yılda kripto içindeki güç dengesini ciddi şekilde değiştirebilir.

Bir de teknik tarafta umut veren bir şey var. Yeni imza sistemleri daha büyük olduğu için zincirleri yavaşlatacak korkusu vardı. Ama podcastte anlatılan yaklaşım, imzaları tek tek zincire koymak yerine onları toplayıp sıkıştırmak, yani aggregation kullanmak daha iyi bir çözüm olabilir. Eğer bu iş düzgün çalışırsa, post-quantum geçişi sadece “zararı azaltan” bir güncelleme değil, bazı yerlerde verimlilik avantajı da getirebilir.

Tabii burada da dürüst olalım. Bu çok zor bir mühendislik problemi. Ama Bitcoin tarafındaki asıl zorluk bence podcastte de vurgulandığı gibi teknikten çok sosyal katmanda olabilir.

Küçük teknik problem, büyük sosyal inkarla birleşirse bazen daha tehlikeli hale gelir.

Şimdi biraz frene basalım. Ve durumu analiz edelim.

Bir: 2032 yılında Q-day’in tamamlanacağı kesin değil. Belki daha geç olacak. Belki bazı tahminler fazla agresif. Uzmanlar da yanılıyor olabilir. Ama burada hata payı, hazırlık yapmamak için bahane değil.

İki: Bu sadece kriptonun sorunu değil. Tüm internetin sorunu. Bugün şifrelenmiş verinin toplanıp, gelecekte kuantumla çözülmesi diye bir risk var. Bugün güvenli sandığınız bazı bilgiler yarın güvenli olmayabilir. Buna kredi kartı bilgilerinizi 3. partilerde kaydettiğiniz senaryoyu en basit örnek olarak verebilirim.

Üç: İlk kuantum saldırısı büyük ihtimalle siyah-beyaz bir film gibi olmayacak. Belki bir anda her şey çökmez. Belki önce çok büyük cüzdanlar, eski adresler, kayıp coin’ler, gizlilik coin’leri ya da savunmasız yapılar hedef alınır. Yani geçiş dönemi bulanık olabilir.

Dört: “Bitcoin düşerse bütün kripto biter” tezi var. Podcastte buna net bir itiraz vardı. Kısa vadede evet, büyük bir şok olur. Ama uzun vadede post-quantum’a daha iyi uyum sağlayan ağlar öne çıkabilir. Yani liderlik kalıcı bir hak değil, kazanılması gereken bir pozisyon.

Benim görüşüm ise şu:

Kuantum riski şu an için piyasanın her gün fiyatladığı bir tehdit olmayabilir. Ama protokol seviyesinde çok ciddiye alınması gereken bir mesele.

Bu konuya “bir gün bakarız” diye yaklaşan ağlarla, bugünden mühendislik ve koordinasyon planı yapan ağlar arasında ciddi fark oluşacak.

Ve asıl mesele şu: Kriptoyu geleceğe taşıyacak olan şey sadece daha fazla kullanıcı, daha fazla ETF, daha fazla hype değil. Aynı zamanda yeni tehditlere adapte olabilme kapasitesi.

Bugün insanlar “kuantum gelirse kripto biter mi?” diye soruyor.

Bence daha doğru soru şu:

Kuantum geldiğinde hangi ağ gerçekten ayakta kalacak, hangisi sosyal olarak da teknik olarak da bu sınavı verecek?

Çünkü piyasa önce hikâye satın alır, sonra gerçeklikle yüzleşir.

Ve kuantum tarafında o yüzleşme er ya da geç gelecek gibi duruyor.

Özetle: Kuantum bilgisayarlar, kripto için uzak bir bilim kurgu başlığı olmaktan çıkıyor. Özellikle Bitcoin tarafında kayıp coin’ler, açık public key’ler ve topluluğun vereceği sosyal kararlar işi çok karmaşık hale getiriyor. Ethereum tarafında ise problem daha geniş ama hazırlık dili daha net.

Bu bir yatırım tavsiyesi değil. Bu daha çok, önümüzdeki yıllarda internet parasının gerçekten ne kadar dayanıklı olduğunu test edecek büyük sınavlardan biri.

Siz ne düşünüyorsunuz?

Bitcoin böyle bir senaryoda mülkiyet hakkını mutlak koruyup define avına mı izin vermeli, yoksa bazı coin’leri dondurup sistemi korumayı mı seçmeli?

Ethereum çok yavaş, çok pahalı, sadece balinalar kullanabiliyor diye düşünüyorsanız çok eskide kalmış bir haliniz var demektir. Bu video bilgilerinizin hepsini güncelleyecek ve Ethereum’a olan bakış açınızı sonsuza dek değiştirecek, hiç merak etmeyin.

3 Şubat 2026’da Vitalik’in attığı bir post, piyasada resmen küçük çaplı deprem etkisi yarattı. Birçok kişi bunu şöyle okudu: “Ethereum geri vites yaptı, L2 anlatısı çöktü.” Bence bu, olayın tam tersini okumaktı. Ethereum L2’leri öldürmüyor. Aksine, L2’lerin neden var olması gerektiğini baştan yazıyordu. Ve bunu doğru anlarsanız, Ethereum’a artık sadece pahalı işlem ücreti ödediğiniz eski bir zincir gibi bakamazsınız. Çünkü karşımızda sadece bir kripto para değil, yavaş yavaş finansın ana güven katmanına dönüşmeye çalışan bir sistem var.

Gelin en basit haliyle anlatalım. Eski hikaye şuydu: Ethereum güvenli kalsın, hızlı ve ucuz işlemler L2’lere gitsin. Yani ana otoyol dar, trafik yan yollara akıyor. Bu model yıllarca mantıklıydı çünkü Ethereum 1. katmanı gerçekten pahalıydı. Ama 2025 ve 2026’da iki kritik şey değişti. Birincisi, Ethereum Foundation’ın 18 Şubat 2026 tarihli güncellemesine göre ağın gaz limiti 30 milyondan 60 milyona çıktı. Pectra güncellemesi ile, Mayıs 2025’te blob kapasitesi büyüdü; Fusaka güncellemesi ile ise 3 Aralık 2025’te blob ölçeklemesi ileri taşındı. İkincisi, birçok L2 beklenenden yavaş merkeziyetsizleşti. Yani tabelada “Ethereum L2” yazıyor ama direksiyon hâlâ küçük bir grubun elinde. Bu L2’lar Ethereum’un tam anlamıyla güvenliğini kullanarak kendilerini Stage 2 yapma gereksinimi duymadılar. Vitalik’in çıkışı tam olarak da bunaydı.

Vitalik’in asıl söylemeye çalıştığıi şey şu: Ethereum’a köprü bağladın diye otomatik olarak Ethereum’un uzantısı olmuyorsun. Bu çok kritik. Çünkü piyasa uzun süre bütün L2’leri aynı torbaya koydu. Oysa bazı L2’ler gerçekten Ethereum’un güvenliğine çok sıkı bağlıyken bazıları ise daha çok kendi kurallarını koyan, gerektiğinde sistemi değiştirebilen özel zincirler gibi çalıştı. Bu illa kötü bir şey demek değil. Hatta kurumsal tarafta bazen tam da bu gerekiyor. Ama o zaman dürüst olalım. Güven modeli başka, pazarlama başka olmasın. Vitalik’in yeni çerçevesi bence bu: L2’ler siyah-beyaz değil, bir spektrum. Yani asıl mesele “Bu zincir Ethereum’a teknolojik olarak ne kadar bağlı ve kullanıcıya gerçekten ne katıyor?” meselesi.

Piyasadaki en büyük yanlış anlama şu: “Ethereum L1 ölçeklenirse L2’lere ihtiyaç kalmaz.” Hayır. İyi L2’ler tam tersine daha değerli hale gelir. Çünkü Ethereum ana katmanda büyüdükçe, L2’lerin Ethereum’a veri yollaması, settlement yapısı ve güven mekanizması ucuzlar. Yani ana otoyol genişleyince özel şeritlerin anlamı azalmaz, artar. O noktadan sonra L2’nin görevi sadece “bir tık daha ucuz EVM” olmak değildir. Görevi; gizlilik sunmak, ultra düşük gecikme vermek, trading için optimize olmak, kurumsal uyumluluk sağlamak, belli uygulamalar için daha iyi bir ürün çıkarmaktır. Eski dünyada L2 bir mecburiyetti. Yeni dünyada ise L2 bir nice-to have opsiyon.

Kurumlar Ethereum üzerinde kendi zincirlerini çıkarıyor. Bu teori havada değil, kurumlar bize bunu fiilen söylüyor. Robinhood, 30 Haziran 2025’te Arbitrum tabanlı bir Ethereum Layer 2 kuracağını açıkladı. Ardından 10 Şubat 2026’da Robinhood Chain testnet’i açıldı. Bu çok önemli. Çünkü Robinhood istese kendi L1’ini de yapabilirdi. Ama yapmadı. Neden? Çünkü kurumlar aslında üç şeyi aynı anda istiyor: güven, likidite ve kontrol. Ethereum onlara güven ve ekosistem veriyor. L2 mimarisi ise ürün tasarımı, ücret yapısı, uyumluluk ve operasyonel esneklik veriyor. Robinhood’a ek olarak, Coinbase, Kraken, OKX’in de Ethereum üzerinde kendi L2’larını çıkardığını belirtmem gerek. Aynı dönemde 19 Ocak 2026’da NYSE de tokenize varlık platformu geliştirdiğini açıkladı, ama hangi zinciri kullanacaklarını söylemediler. Yani artık konu “hangi chain daha hızlı?” seviyesini geçti. Asıl soru şu: gerçek finansı zincire hangi mimari taşıyacak?

Tabii burada Ethereum karşıtlarının haklı olduğu yerler de var. Birincisi, Ethereum’un en büyük açık noktası hâlâ ayrışmış likidite. Her L2 ayrı ada gibi kalırsa kullanıcı deneyimi çok kötü olabilir. Belirtmem gerek ki EF 2026 yılında en fazla bu konuya odaklanacağını açıkladı, o yüzden bu konu hakkında daha az endişe duyabiliriz. İkincisi, Solana tipi monolitik yaklaşımın kullanıcı deneyimi açısından hâlâ güçlü yanları var; bunu inkâr etmek yanlış olur. Ancak 2026 yılında Solana’da sadece 800 adet validator olduğunu ve bu doğrulayıcıları ayağa kaldırmak için aylık binlerce dolar harcanması gerektiğini de unutmamak gerekiyor, yani Solana yeterince merkeziyetsiz değil. Üçüncüsü, bütün L2 token’larını aynı sepete koymak ciddi hata olur. Özelleşmiş ve kendince rüştünü ispatlamış L2 tokenleri kesinlikle ayırmak gerektiğini düşünüyorum. Benim genel yorumum ise şu: Bu yeni dönemde en zayıf halka, “Ethereum’dayız” diye pazarlanan ama gerçekte fark üretmeyen kopya zincirler olacak. Belirsiz kısım ise şu: Ethereum, 2026 boyunca likidite ayrışmasını birlikte çalışabilirlik ile gerçekten çözebilecek mi? Foundation bu tarafta Open Intents Framework ve yeni birlikte çalışabilirlik standartlarını öne çıkarıyor. Çözülürse ağ çok güçlenir. Çözülmezse L2 bolluğu nimet değil, baş ağrısı olur.

Bence Ethereum’a artık şöyle bakmak gerekiyor: Ethereum tek başına bir uygulama zinciri değil; güvenin, settlement’ın ve küresel likiditenin ana katmanı olmaya oynuyor. L2’ler ise bunun üstünde kurulan özel ekonomik bölgeler gibi. O yüzden Vitalik’in mesajı “L2 bitti” değil. Mesaj şu: “Uyduruk L2 dönemi bitiyor.” Sadece ucuzsun diye değerli olmayacaksın. Bir işi rakibinden açık şekilde daha iyi yapıyorsan yaşayacaksın. Bu yüzden Ethereum’un L1 olarak güçlenmesi, iyi L2’lerin sonu değil; ilk kez gerçek kimliğini kazanması demek.

Eğer bu okuma doğruysa, önümüzdeki dönemde piyasa Ethereum’u da, L2’leri de bambaşka fiyatlayacak. Çünkü artık soru “hangi zincir daha hızlı?” değil. Soru şu: güvenin sahibi kim, kullanıcı kimin ürününde, likidite nereye akıyor? Bence önümüzdeki birkaç yılın en büyük kripto savaşı burada olacak. Bu bir yatırım tavsiyesi değil, yanılıyor olabilirim. Ama bir şeyden oldukça eminim: Ethereum’a hâlâ sadece pahalı işlem ücreti ödediğiniz eski bir zincir gibi bakıyorsanız, hikayenin en önemli kısmını kaçırıyorsunuz demektir. Sizce Ethereum’un yeni çağında en çok değer kazanacak şey ne: L1 mi, uzmanlaşmış L2’ler mi, yoksa tokenization altyapısı mı? Yorumlara yazın, tartışalım. Diğer içeriklerde görüşmek üzere, kendinize çok iyi bakın, hoşçakalın.

Orta Doğu’da son yılların en büyük savaşı çıkıyor, İran’a yönelik koordineli füze saldırıları başlıyor, piyasalar panik moduna giriyor... ama dünyadaki klasik finans sistemi resmen kapalı. New York Borsası kapalı, tahvil piyasası kapalı, emtia tarafı kapalı. Yani trilyonlarca dolarlık sistem “o an mesai dışı” modunda.

Ama bir piyasa açık: kripto.

Ve işin en ilginç tarafı şu: hafta sonu bu riskin fiyatlandığı tek gerçek alan, merkeziyetsiz kripto borsaları oldu.

Peki bu bize ne söylüyor?

Bu olay, DeFi’nin ve blockchain altyapısının gerçek anlamda “gelecek burada” fikrini doğruluyor mu? Yoksa 7/24 açık piyasa fikri, özellikle küçük yatırımcı için fazla tehlikeli bir oyuna mı dönüşüyor?

Gelin değerlendirelim. Çünkü bence burada çok kritik bir kırılma var.

Önce fotoğrafı net koyalım.

28 Şubat’ı 1 Mart’a bağlayan Pazar gecesi ABD, İran’daki hedeflere yönelik saldırıları başlatıyor. Birkaç saat içinde global risk algısı bozuluyor. Normalde böyle bir şey olduğunda yatırımcı ne yapar? Hisse satar, tahvile kaçar, altına bakar, petrole bakar, hedge açar.

Ama o gece bunu yapamıyorlar.

Çünkü geleneksel finans sistemi hafta sonu “kapalı”.

Elinde hisse olan satamıyor. Tahvil taşıyan pozisyonunu kapatamıyor. Emtia almak istese klasik piyasa açık değil. Yani herkes pazartesi açılışını beklemek zorunda.

Kripto tarafında ise öyle bir lüks yok. Piyasa 7/24 açık.

Bitcoin haber öncesi yaklaşık 65 bin dolar civarındayken hızlı şekilde 63 bin dolar bölgesine geriliyor. Bu düşüşle birlikte merkezi borsalarda yüz milyonlarca dolarlık uzun pozisyon likide oluyor. Yani klasik piyasalar uyurken, kripto tarafı zaten dayak yemeye başlamış oluyor.

Ve tam burada hikaye ilginçleşiyor.

Çünkü fiyat keşfi durmuyor. Sadece adres değiştiriyor.

Birinci nokta şu: dünya gerçekten 7/24 yaşıyor ama geleneksel finans hâlâ 9-5 kafasında.

Bence bu olayın en net verdiği mesaj bu.

Jeopolitik risk hafta sonu oluyor ama finansal sistem “pazartesi görüşürüz” diyorsa burada yapısal bir sorun vardır. Çünkü sermaye piyasalarının temel işlevi fiyat keşfi yapmak. Risk varsa fiyatlanmalı. Haber geldiyse piyasa tepki verebilmeli.

O hafta sonunda tam olarak bunu, kripto yaptı.

Özellikle Hyperliquid gibi merkeziyetsiz türev platformları, klasik emtia piyasalarının yerine geçici de olsa fiyat keşfi alanına dönüştü. Petrol, altın, gümüş gibi varlıklara bağlı türev kontratlar üzerinden yatırımcılar savaş riskini anlık fiyatlamaya başladı.

Yani Wall Street ekranı kapalıyken blockchain üstünde fiyat akıyordu.

Bu küçümsenecek bir şey değil.

Yıllardır kripto için “gerçek dünya ile bağlantısı zayıf” deniyordu. Ama burada ilk kez çok net biçimde şunu görüyoruz: küresel bir şok anında, açık kalan finansal altyapı kripto oluyor. Bu çok güçlü bir validasyon.

Biraz acı ama gerçek: finansın geleceği hafta sonu tatil istemiyor olabilir.

Ama madalyonun diğer yüzü var.

Evet, kripto piyasası kapanmıyor. Ama likidite de 7/24 aynı kalitede durmuyor.

Bu çok önemli.

Kağıt üstünde “piyasa hep açık” çok havalı bir cümle. Pratikte ise cumartesi gecesi piyasada yeterince derinlik yoksa, küçük bir panik bile koca fiyat hareketine dönüşebiliyor. Özellikle kurumsal piyasa yapıcıların masadan kalktığı saatlerde tahta derinliği ciddi düşüyor.

Yani kapı açık ama içeride kimse yok.

Bu yüzden hafta sonu gelen sert haber akışlarında fiyat hareketleri daha vahşi oluyor. Çünkü karşı tarafta bu akışı absorbe edecek kadar sermaye bulunmuyor. Sonuç olarak volatilite büyüyor, makas açılıyor, likidasyon zinciri daha kolay tetikleniyor.

Merkeziyetsiz borsalarda gümüşe bağlı türev kontratlarda ciddi hacim görülüyor, yine DEX’lerde altın ve petrol tarafında fiyatlar klasik piyasalar açılmadan önce hareket ediyor. Bir yandan bu sistemin ne kadar esnek olduğunu gösteriyor. Diğer yandan da ne kadar kırılgan olabileceğini.

Yani mesele sadece “kripto açık kaldı, bravo” değil.

Soru şu: açık kalmak tek başına yeterli mi?

Bence değil. Eğer derin likidite yoksa 7/24 açık piyasa bazen avantaj değil, stres testi oluyor.

Bence en kritik nokta şu: asıl risk volatilite değil, kaldıraç ve teminat bağlantısı.

Kriptoda büyük çöküşlerin çoğu sadece kötü haber yüzünden olmuyor. Kötü haber + kaldıraç + zayıf likidite birleşince olay büyüyor.

Özellikle izole olmayan teminat yani cross margin yapısında tüm portföyünüz, açtığınız pozisyonlara teminat oluyor. Bir yerde ters yakalanınca sistem sadece o işlemi kapatmıyor; bütün teminat yapınızı etkileyebiliyor. Sonra zorunlu satış geliyor. O satış fiyatı daha da aşağı itiyor. Sonra başka hesaplar patlıyor. Bildiğiniz zincirleme reaksiyon.

Hafta sonu olan şey tam olarak bu mekanizmanın ne kadar sert çalıştığını yeniden gösterdi.

Şimdi bunu tokenizasyon trendiyle birleştirin.

Bugün tokenize gerçek dünya varlıkları dediğimiz alan büyüyor. Tokenize edilmiş ABD tahvilleri, tokenize altın, para piyasası fonları, farklı zincirlerde oluşmaya başlıyor. BlackRock gibi dev oyuncuların ürünleri bile bu alana girmiş durumda. Bu çok büyük bir dönüşüm.

Ama aynı zamanda şu soruyu da getiriyor:

Eğer insanlar tokenize edilmiş “güvenli” varlıkları kriptoda kaldıraçlı işlemler için teminat olarak kullanmaya başlarsa ne olacak?

O zaman geleneksel güvenli limanlarla kriptonun hafta sonu likidasyon motoru aynı sisteme bağlanmış olacak.

Ve işte o noktada olay sadece kripto yatırımcısını ilgilendiren bir mesele olmaktan çıkıyor. Çünkü tokenizasyon büyüdükçe, hafta sonu yaşanan kripto şokları geleneksel varlık fiyatlarına da daha fazla sirayet edebilir.

Kısacası blockchain finansı hızlandırıyor, evet. Ama aynı zamanda bulaşıcılığı da artırıyor olabilir.

Şimdi karşı tezi de dürüstçe koyalım.

Bir taraf diyecek ki: “Mükemmel kardeşim, bırak piyasa hep açık olsun. Gerçek fiyat neyse anında görelim. Bu daha verimli.”

Bu argüman mantıksız değil.

Gerçekten de kapalı piyasalar bazen sahte bir sakinlik yaratıyor. Risk aslında var ama fiyat pazartesiye kadar donmuş. O açıdan bakınca 7/24 piyasa daha dürüst bir piyasa.

Ama diğer taraf da şunu söyleyecek: “Evet, dürüst ama fazla acımasız.”

Ben bu itiraza da katılıyorum.

Çünkü 7/24 açık piyasada özellikle küçük yatırımcı için psikolojik ve teknik dezavantaj çok büyük. Uyuyorsun, piyasada savaş haberi düşüyor, sabah kalkıyorsun ve pozisyon çoktan likide olmuş. Kurumsal oyuncular algoritma ile, otomasyon ile, risk masasıyla çalışıyor. Bireysel yatırımcı ise çoğu zaman telefon ekranı ve fazla özgüvenle çalışıyor. O kombinasyon ise genelde iyi bitmiyor.

Bir de şunu ayıralım:

Blockchain tabanlı piyasalar hafta sonu da çalışabiliyor. Bu teknik üstünlük otomatik olarak daha sağlıklı piyasa demek değil.

Tokenizasyon büyüdükçe bu sistem gerçekten daha stabil mi olacak, yoksa daha büyük kırılmalar mı üretecek?

Bu taraf henüz net değil.

Benim görüşüm şu:

Bu yaşananlar, merkeziyetsiz finansın ciddiye alınması gerektiğini çok net gösteriyor. Çünkü dünya kriz yaşarken açık kalan, fiyat üreten, işlem yapılmasına izin veren altyapı büyük ölçüde kripto oldu. Bu küçümsenemez.

Ama aynı anda başka bir şeyi de gösterdi:

Eğer 7/24 piyasa kuruyorsanız, 7/24 derin likidite, daha iyi risk yönetimi ve daha güvenli teminat yapısı kurmak zorundasınız. Yoksa sistem, haber şoklarını emen bir küresel airbag değil, küçük yatırımcıyı ezen bir likidasyon makinesine dönüşebilir.

Yani evet, geleceğin finansı büyük ihtimalle sürekli açık olacak.

Ama o geleceğin sağlıklı olup olmayacağı, sadece açık olmasına değil, ne kadar dayanıklı olduğuna bağlı olacaktır.

Özetle, bence burada iki gerçek aynı anda doğru.

Bir: geleneksel finansın çalışma saatleri artık eskidi.

İki: kriptonun 7/24 yapısı şu an hâlâ fazla sert, fazla kırılgan ve özellikle kaldıraç kullanan yatırımcı için fazla tehlikeli.

Siz ne düşünüyorsunuz?

Finansın tamamen 7/24 açık olması doğru yön mü, yoksa bu yapı küçük yatırımcıyı gereksiz yere daha büyük riske mi sokuyor?

Yorumlarda buluşalım.

Bu arada bu içerik bir yatırım tavsiyesi değil. Ben burada piyasanın yapısını ve riskini konuşuyorum, “şunu alın bunu satın” demiyorum.

Bu video sayesinde, Türkiye’de kanun teklifi olarak sunulan kripto para vergisi hakkında bilmeniz gereken her şeyi (%40’a varan vergi oranının detayları dahil olmak üzere), neler yapmanız gerektiğini ve diğer ülkelerdeki vergi örneklerini öğreneceksiniz.

Türkiye’de kriptoya vergi geliyor deyince çoğu kişi tek bir şey soruyor: “Yüzde kaç?”
Bence asıl soru şu: Bu vergi nerede, ne zaman ve kimden kesilecek?
Çünkü bu teklif sadece “al-sat yaptın, vergi öde” değil.
İşlemin kendisine ayrı vergi, kazanca ayrı vergi, platforma ayrı sorumluluk, kullanıcıya ayrı yükümlülük getiriyor.
Ve evet, işin en kritik kısmı şu: Bu düzenleme 2 Mart 2026’da TBMM’ye sunulan bir teklif. Yani bugün itibarıyla henüz yasalaşmış değil.

Bu vergi ihtimali herkesin odaklandığı üç ana başlıkla gündeme geldi:

1. Kripto alım-satımına ve transferine on binde 3 işlem vergisi

2. Yerel borsalardan elde edilen kazançlara %10 stopaj

3. Yabancı borsalardan elde edilen kazancın beyan usülü ile %40’a varan gelir vergisi

Teklif metninin “kripto varlık” geçen maddelerine baktığımızda ise çerçeve daha netleşiyor:

• Gider Vergileri Kanunu’na “Kripto Varlık İşlem Vergisi” geliyor.

• Gelir Vergisi tarafında kripto varlıkların tanımı ve vergileme mekanizması genişliyor.

• SPK’ya tabi platformlar ile platform dışı işlemler ayrıştırılıyor.

İlk büyük kırılma: İşlem vergisi sadece al-sat değil, transferi de kapsıyor.
Teklife göre kripto varlık hizmet sağlayıcılarının yaptığı veya aracılık ettiği satış ve transferlerde vergi doğuyor. Oran on binde 3 (%0,03).
Yani şu örnek doğru olacak:

• 10.000 TL işlemde 3 TL

• 100.000 TL işlemde 30 TL

Çarpıcı kısım:

• Vergi matrahından “gider” diye indirim yok.

• Beyan ve ödeme aylık döngüde.

• Cumhurbaşkanı bu oranı sıfıra indirebilir veya 5 kata kadar artırabilir.

Bu ne demek? Bugün on binde 3 konuşuyoruz, ama her an bu oran değişebilir.

İkinci büyük kırılma: Kazanç tarafında %10 stopaj mimarisi.
Teklifte Gelir Vergisi Kanunu’na “Kripto varlıkların vergilendirilmesi” başlıklı yeni bir mekanizma geliyor.
SPK’ya tabi platformlarda elde edilen kazanç için platformlar, üçer aylık dönemlerde %10 tevkifat yapacak. Yani vergi kesintisi yapacak.

Burada çok kritik detaylar var:

• Kişi gerçek/tüzel, tam/dar mükellef, muaf/istisnalı fark etmiyor; tevkifat uygulanıyor.

• Bireysel tarafta bu gelirler için ayrıca yıllık beyanname verilmemesi öngörülüyor.

• Maliyet hesabında ilk giren ilk çıkar yaklaşımı var.

• Komisyonlar ve ödenen işlem vergisi matrah hesabına dahil ediliyor.

• Aynı tür varlıklarda dönem içi çoklu işlem tek işlem gibi ele alınabiliyor.

Kısacası “%10 düz kesinti” cümlesinin altında teknik olarak ciddi bir muhasebe altyapısı var.

Üçüncü kırılma: Platform ayrımı ve gelir beyanı.
Teklif, SPK’ya tabi platformlar dışında yapılan işlemlerden elde edilen gelirlerin beyannameyle bildirilmesini öngörüyor.
Yani “lisanslı platform içi” ve “platform dışı/uyumsuz platform” ayrımı vergi rejimini değiştiriyor.

Burada da gelir vergisinin miktara göre %15 ile %40 arasında olduğunu söylemem gerekiyor.

Yani diyelim ki bu oranlara göre, yabancı bir platformda 5 milyon TL’lik bir kar elde ettiniz, bunu yerel borsaya sokup TL’ye dönmek istediğinizde bu gelir vergisi oranlarına göre %35 gelir vergisi ödemeniz gerekecek.

Karşı tez şu olabilir: “Oranlar düşük, piyasa bunu absorbe eder.”
Evet, tek başına on binde 3 düşük görünebilir.
Ama işlem vergisi + stopaj + beyan usulü gelir vergisi birlikte düşünüldüğünde toplam yük değişiyor.

İkinci risk: kullanıcı davranışı.
Eğer kullanıcı “platform dışına kaçarım” derse, bu kez beyan yükümlülüğü doğuyor.
Yani kaçış kolay ama vergisel iz bırakma riski de artıyor.

Üçüncü risk: ikincil düzenleme belirsizliği.
Usul ve esaslar Hazine ve Maliye tarafında netleştikçe pratikteki etki anlaşılacak.
Bilinen veri, oranlar; belirsiz kısım uygulama detaylarının ne kadar sıkı olacağı.

Dördüncü risk: piyasa yapıcıların vergi belirsizliği.

Piyasa yapıcı, algoritmik trade yapan kurumlardan da on binde üç işlem vergisi alındığı senaryoda, piyasa yapıcıların kar etme süreçleri çok zorlaşacağı için Türk yerel piyasasında çok az piyasa yapıcı kalacaktır. Bu yüzden de kötü fiyatlandırma ve yüksek spreadlere maruz kalma ihtimalimiz bir hayli artacaktır.

Diğer ülkeler

Peki diğer ülkelerde kripto paralar için vergilendirme nasıl?

1. Almanya: Kriptoyu 1 yıldan kısa sürede satarsan kazanç, gelir vergisi tarifesine giriyor (%0–%45; arasında). 1 yıl geçince bireysel satış kazancı çoğu durumda vergisiz (%0). Ayrıca yıllık toplam özel satış kârı 1.000 € altındaysa muafiyet var.

2. ABD: 1 yıldan kısa vadeli kazançlar normal gelir gibi vergileniyor (%10–%37 federal). Uzun vade (>1 yıl) için oranlar 0% / 15% / 20%.

3. İngiltere: Kripto kazançları genelde 18%-24% arası. Trading gibi değerlendirilirse gelir vergisi tarifesine çıkabiliyor (bunun üst dilimi ise 45%).

4. Fransa: Bireysel kripto satış kârında standart rejim %30 (%12,8 gelir vergisi + %17,2 sosyal katkı). İstenirse kademeli tarifeye geçiş opsiyonu var. Yıllık satış toplamı 305 € altındaysa muaf.

5. UAE: Bireysel yatırım gelirinde kişisel gelir vergisi yok (%0). İş faaliyeti varsa kurumlar vergisi 0% (vergilendirilebilir gelir AED 375.000’e kadar), üstü 9%.

6. Hindistan: Kripto para gelirinde temel oran 30%. Ayrıca transfer bedeli üzerinden 1% ek vergi kesiliyor.

Ayrıca unutmamak gerek ki, araba, teknoloji ve başka sektörlerde hiçbir ülke Türkiye kadar halkından vergi almadığı için kripto para tarafında TR nispeten daha az vergi alıyor gibi gözükse de, yurtdışı platformlarından alınan beyan usulü gelirlerin 5.5 milyon TL üzerinde ise %40’a varan vergilendirme olacağını da unutmamak lazım.

Bu teklifin kripto ayağında 3 net cümle var:

1. İşleme ve transfere vergi geliyor (on binde 3).

2. Kazanca stopaj geliyor (%10).

3. Lisanslı platform ve platform dışı ayrımı vergi rejimini belirliyor. %40’a kadar ek vergi söz konusu.

Ve en önemli not: Bu, 2 Mart 2026’da TBMM’ye sunulmuş bir kanun teklifi. Yasalaşma sürecinde maddeler değişebilir.

Benim görüşüm şu: Türkiye, kriptoyu “gri alan”dan çıkarmaya çalışıyor ve güzide ülkemiz bizden yeterince vergi almıyor muşçasına kripto paralarda yeni vergi kalemleri oluşturmaya çalışıyor. İlk aşamada piyasa, verginin gelmesine karşı gibi gözüküyor, ki bu gayet doğal. Kripto tarafında zaten yüklü miktar zararı var çoğunluğun, bir de vergi söz konusu olunca daha da tepki alınması doğal.

Peki bu vergi karşısında siz ne yapmalısınız?

Şu anda yapmanız gereken bir şey söz konusu değil, çünkü bu henüz bir teklif, kanunlaşmadı. Ama temelde yerel platformlarda tuttuğunuz varlıklar için vergilendirme açısından ekstra bir adım atmanıza gerek yok, vergi geldiğinde ise yabancı platformlarda varlıklarınız bulunuyorsa beyan usulü gelir vergisi vermek için mali müşavirle anlaşma yapmak isteyebilirsiniz. Mali müşavirler aynı zamanda neleri gider olarak gösterebileceğinizi söyleyebileceği için vergisel durumunuzu dengelemek de mümkün olacaktır.

Bence en kritik noktalardan biri piyasa yapıcıların alacağı aksiyon. İşlem vergisi sürekli işlem yapan piyasa yapıcılardan da alınırsa ortada piyasa yapıcı kalmayacaktır. Ve korkunç bir yerel piyasa fiyatlandırmasına maruz kalacağımızı düşünüyorum.
Sizce bu model piyasayı disipline mi eder, yoksa kullanıcıyı sistem dışına mı iter?
Yorumlara yazın.

Bu bülteni birlikte büyütüyoruz. Eğer içerikleri faydalı buluyorsan, birkaç arkadaşını davet etmeni çok isterim.

Şimdi referral programı aktif:

Arkadaşların senin linkinle abone oldukça ödül seviyelerin açılıyor.

Nasıl katılırsın?

1) Bülteni paylaş

Aşağıdaki kişisel referral linkini arkadaşlarına gönder.

İster WhatsApp’tan, ister e-postayla, ister sosyal medyada paylaş.

Yeni abone olan her arkadaşın sana referral olarak yazılır.

Senin linkin:

Refer a friend

2) Ödülleri topla

Ne kadar çok kaliteli kişiyi getirirsen, o kadar güçlü ödüller açılır:

• 5 referral -> Crypto Growth Playbook: Gerçek projelerde işe yarayan, uygulamalı büyüme stratejileri. Gürültü değil, net oyun planı.

• 10 referral -> Google Meet: Birebir görüşme hakkı. İçerik, büyüme veya strateji tarafında doğrudan konuşuyorum.

• 25 referral -> Telegram Özel Erişim: Çekirdek topluluğa giriş. Daha yakın iletişim, daha hızlı içgörü, perde arkası paylaşımlar.

Durumunu buradan takip edebilirsin:

Visit the leaderboard

Bültenin daha çok kişiye ulaşmasına katkın için teşekkür ederim.

Haziran 2028’de ABD’de işsizlik %10,2’ye çıkmış, Amerikan borsası zirveden %38 düşmüş, mortgage kredileri sorgulanıyor…
Kulağa kıyamet fragmanı gibi geliyor değil mi?
Ama kritik detay şu: Bu bir haber değil, 22 Şubat 2026’da yazılmış bir senaryo.
Peki asıl soru şu: AI bizi zenginleştirirken aynı anda sistemi kırabilir mi?

Bugün çok konuşulan bir metni masaya yatırıyoruz: Citrini Research’ün “2028 Global Intelligence Crisis” senaryosu.
Önce netleştireyim: Bu içerik “kesin olacak” iddiası taşımıyor, yazar da bunu açıkça söylüyor. Bir stres testi, bir nevi beyin jimnastiği yapıyor.
Yani “yarın kriz var” değil, “bu zincir çalışırsa ne olur?” sorusu.

Ben bu videoda üç şey yapacağım:
Bir, Citrini’nin ana kriz mekanizmasını sade anlatacağım.
İki, bu senaryoya gelen güçlü karşı tezleri konuşacağım.
Üç, neden aslında pozitif bir pencere açıldığını göstereceğim: özellikle stablecoin ve Ethereum L2 ödeme katmanı tarafında.

Citrini’nin ana argümanı şu: AI verimlilik getiriyor ama gelir dağılımı aynı hızda insanlara dönmüyorsa, ekonomi “kağıt üstünde güçlü, sokakta zayıf” hale gelebilir.

İlk halka: beyaz yaka gelir şoku.
Şirket AI ile maliyeti düşürüyor, marjı artırıyor, piyasa ilk etapta alkışlıyor.
Ama aynı anda bazı beyaz yaka roller küçülüyor, ücret pazarlığı zayıflıyor, gelir güvencesi bozuluyor.
Gelir bozulunca tüketim yavaşlıyor. Tüketim yavaşlayınca şirketler “daha verimli olalım” deyip AI’a daha çok gidiyor.
Ve döngü tekrar başlıyor.

Citrini burada “Ghost GDP” fikrini öne çıkarıyor:
Üretim var, çıktı var, verimlilik var.
Ama o değer hanehalkına yeterince akmadığı için toplum tarafında refah hissi oluşmuyor.
Makine üretiyor, bilanço büyüyor, fakat tüketim ekonomisinin omurgası aynı güçte kalmıyor.

İkinci halka: SaaS ve hizmet ekonomisinde fiyatlama baskısı.
Agentic kodlama geliştikçe ürünleri kurumların kendilerinin yapmaya başlama opsiyonu pazarlıkta gerçek bir koz doğuruyor.
“Tamamen şirket içinde yaparız” her yerde çalışmasa da, bu ihtimal bile mevcut SaaS fiyatlarını aşağı çekiyor.
Sonuç: daha sert rekabet, daha düşük fiyatlama gücü, daha fazla “insan azalt - AI artır” refleksi.

Üçüncü halka: aracılık ekonomisi ve finansal bulaşma.
AI ajanları fiyat karşılaştırmayı otomatikleştirince komisyon, aracı marjı, “alışkanlıkla satın alma” gibi yollardan para kazanmak zorlaşıyor.
Kart komisyon gelirlerinden emlak komisyonuna kadar “bilgi asimetrisine yada altyapı asimetrisine dayalı” gelirler zorlanıyor.
Sonra senaryo daha sertleşiyor: beyaz yakadaki gelir bozulması emlak kredisi kalitesine, özel kredilere ve sigorta bilançosuna kadar uzanıyor.
Yani hikaye “teknoloji sektörü sorunu” olmaktan çıkıp “makro-finans sorunu”na dönüşüyor.

Burada bence en güçlü nokta şu:
Tek bir şirket değil, tek bir sektör değil, sistemik bir deprem kurgulanıyor.
Ve bu, teorik olarak ne yazık ki mümkün.

Citrini’nin en sert tarafı burada: “sektörel bozulma, sistemik bozulmaya dönebilir” demesi.

Peki kripto açısından pozitif kırılım ne dediğinizi duyar gibiyim?
Bence Citrini senaryosunun en önemli “boğa” tarafı burada saklı: Agent ekonomisi ödeme raylarını yeniden seçiyor.
Eğer ajanlar kullanıcı adına sürekli fiyat/kanal optimizasyonu yapıyorsa, 2-3% kart komisyon maliyeti doğal hedef haline geliyor.
Bu noktada stablecoin ödemeleri ve Ethereum L2’lar ciddi avantaj sağlıyor: düşük fee, hızlı settlement, programlanabilir transfer.

Bilinen veri:
Makine-makine ticaretinde hız ve maliyet kritik. Stablecoin + L2 bu iki problemi teknik olarak güçlü biçimde çözüyor.

Yorumum:
Bu, kriptoyu “sadece fiyat” hikayesinden çıkarıp “altyapı” hikayesine taşıyor.
Yani mesele “hangi coin x yapar”dan çok, “hangi ağ gerçek ekonomik işlemi taşır” meselesi.

Belirsiz kısım:
Regülasyon, kurumsal entegrasyon, cüzdan kullanıcı deneyimi ve kimlik katmanı.
Ama yön bence net: Agent ödeme dünyası büyürse, stablecoin ve özellikle Solana ve Ethereum L2 rayları kriptonun en güçlü gerçek kullanım alanlarından biri olabilir. Burada bir parantez açmak isterim, makalede ödeme odaklı olan L1’lara yer verilmediğini ve bu opsiyonların da oldukça fazla potansiyeli olduğundan bahsetmem gerek: Tempo ve Arc başta olmak üzere ödeme odaklı katmanlara odaklanmakta fayda olduğunu düşünüyorum.

Karşı Argüman

Şimdi karşı argümanları ciddiye alalım. Çünkü iyi itiraz, kötü senaryodan daha değerlidir.

Şubat 2026’daki Marcelo Lima paylaşımının ana iddiası şu:
Citrini anlatısı “emek pastası” hatasına düşüyor olabilir.
Yani “iş sabit, biri kazanırsa diğeri kaybeder” gibi lineer bir varsayım fazla mekanik.
İnsan talebi sabit değil, insan arzusu sabit değil.
Teknoloji maliyet düşürdükçe yeni ihtiyaçlar, yeni pazarlar, yeni iş katmanları doğurabilir.
Ayrıca “AI harcamaları ekonomiden buharlaşıyor” yaklaşımına karşı çıkıyor: bu harcamalar da bir tedarik zinciri, bir istihdam, bir gelir dağılımı yaratıyor diyor.

Kısaca şunu diyor, atların, traktörlere karşı emek gücünü kaybetmesi gibi insanların AI’a kaybetmesi söz konusu değil. İnsanlar AI süreçlerine adapte olarak kendini geliştirip AI kullanıcısı olabilir.

24 Şubat 2026 tarihli Kobeissi Letter karşı argümanının omurgası şu:

“AI doomsday” anlatısı çok hızlı konsensüs olduysa, piyasa bunu zaten büyük ölçüde fiyatlamış olabilir.

Birinci itiraz: model fazla doğrusal olabilir.
Kobeissi’ye göre kriz senaryosu, talebi sabit kabul ediyor: “işler otomasyonla giderse tüketim düşer ve sarmal başlar.”
Ama tarihsel olarak teknoloji şoklarında talep sabit kalmıyor; maliyet düşünce yeni ürün, yeni hizmet, yeni tüketim kategorileri çıkıyor.
Yani soru “işler azalıyor mu?” değil, “ekonomi yeni talep üretme hızını koruyor mu?”

İkinci itiraz: “metalaşma = çöküş” değil.
Kobeissi, AI’nın bilişsel emeği ucuzlatmasını internetin dağıtımı ucuzlatmasına benzetiyor.
Marj sıkışması bazı katmanlarda gerçek; ama bu bütün ekonominin çöktüğü anlamına gelmez.
Bilgisayarın ucuzlaması bilgisayar sektörünü öldürmedi, tam tersine kullanım alanını artırdı argümanını kullanıyor.

Üçüncü itiraz: yaşam maliyeti düşüşü eksik modelleniyor.
Kobeissi’nin en kritik noktalarından biri bu:
Eğer AI hizmet maliyetlerini aşağı çekerse, nominal ücretler zayıf kalsa bile reel alım gücü artabilir.
ABD’de hizmetler ekonominin çok büyük kısmını oluşturduğu için, burada oluşacak fiyat düşüşü hanehalkı tarafında “gizli vergi indirimi” etkisi yaratabilir diyor.

Dördüncü itiraz: “Hayalet GDP” tek sonuç değil, “Bolluk GDP” de mümkün.
Yani üretim artışı hanehalkına sadece maaş kanalından değil, fiyat düşüşü kanalıyla da geçebilir.
Kobeissi buna şu çerçeveyi koyuyor:
Gelir artmasa bile temel hizmetler ucuzluyorsa, refah yine artar.
Bu, özellikle sağlık yönetimi, hukuki süreçler, vergi, müşteri hizmetleri, temel yazılım ve eğitim destek hizmetlerinde görünür olabilir diyor.

Beşinci itiraz: işgücü piyasası tamamen “ikame” değil, kısmen “tamamlama”.
Kobeissi beyaz yaka baskısını kabul ediyor; fakat fiziksel beceri, insan teması, yerinde operasyon, ileri üretim gibi alanların yapısal talebinin sürdüğünü savunuyor.
Bu da “toplam istihdamın sıfıra gidişi” anlatısını zayıflatıyor.

Altıncı itiraz: SaaS ölüyor değil, form değiştiriyor.
Statik ürün satanların zorlanacağını kabul ediyor ama kazananın “data + güven + dağıtım” sahibi platformlar olacağını söylüyor.
Yani AI, bazı yazılım katmanlarında fiyat baskısı yaratırken güçlü yerleşik oyuncuların hendeklerini genişletme ihtimalini de artırabilir.

Yedinci itiraz: aracılar sıkışsa da toplam işlem hacmi artabilir.
Agent’lar fee’leri aşağı çeker, evet.
Ama sürtünme azaldıkça işlem sayısı artar, pazar genişler, yeni değer katmanları çıkar.
Bu noktada Kobeissi’nin verimlilik ve ödeme altyapısı vurgusu kriptoyla da kesişiyor:
Agent ekonomisinde stablecoin + Ethereum L2 rayları düşük maliyet ve hızlı mutabakatla doğal kazanan olabilir.

Sekizinci itiraz: geçiş sancılı olabilir ama “geçiş = çöküş” şart değil.
Kobeissi tarafı net olarak bunu söylüyor.
Asıl belirleyici değişken, kurumların adaptasyon hızı:
Verimlilik kazanımı ekonomiye ne kadar hızlı yayılıyor, fiyatlara ne kadar hızlı yansıyor, yeni iş modelleri ne kadar hızlı ölçekleniyor?

“Citrini bize kırılganlık haritasını gösteriyor; Kobeissi ise aynı haritanın diğer tarafında bolluk senaryosunun da masada olduğunu hatırlatıyor. Yani mesele AI’nın gücü değil, bu gücün ekonomiye nasıl dağıtıldığı.”

Benim durduğum yer ise şu:
Citrini çok iyi bir “kırılganlık haritası” çiziyor. Hafife alınacak bir metin değil.
Karşı taraftaki Marcelo ve Kobeissi çizgisi de doğru bir uyarı yapıyor: insan ekonomisi doğrusal çalışmaz, adaptasyon kapasitesini küçümsemeyelim.

Asıl belirleyici soru şu:
AI ne kadar hızlı gelişecekten öte, kurumlar ne kadar hızlı adapte olacak?
Eğitim, vergi, sosyal güvenlik, şirket organizasyonu ve ödeme altyapısı bu hıza yetişirse, kriz yerine dönüşüm konuşuruz.
Yetişemezse, Citrini’nin anlattığı gibi geri besleme döngüsü sertleşir.

Kripto tarafında final notum net:
AI çağının en güçlü kripto teması, hype değil; agent ekonomisinin ödemelerini taşıyan stablecoin, Ethereum, L2’lar ve ödeme odaklı L1’lar olabilir.
Sizce baskın senaryo hangisi: “kriz”mi , “bolluk” mu, yoksa ikisinin arası zor bir geçiş mi? Yorumlarda tartışalım.

Blockchain Days 2025 - How to Scale Ethereum Opportunities and Challenges

Bu videoda Atakan Yavuzarslan ve Ulaş Erdoğan ile Ethereum'un nasıl ölçeklenebileceğini, bu süreçteki fırsatları ve karşılaşılan zorlukları ele alıyoruz.

Blockchain Days 2025 - Beyond Stability: The New Era of Yield-Bearing Stablecoins

Bu sunumda, stabil kripto paraların sadece birer değer saklama aracı olmanın ötesine geçerek nasıl getiri sağlayan varlıklara dönüştüğünü ve bu yeni çağın getirdiği fırsatları anlattım.

Mezunlarla Sohbet #4 | Doruk İşmen | Matematik Mühendisliği | İTÜ’de kulüp kurmak

İTÜ mezunu olarak arı24’e 2. kez konuk oldum. İTÜ'deki öğrencilik zamanlarım ve akademik kariyerim yanı sıra profesyonel kariyerimle ile ilgili sorulara detaylı cevaplar verdim.

DeFi Ekosisteminde Riskler, Ödüller ve Yenilikler | Webrazzi Fintech 2024

Tuğçe İçözü’nün moderatörlüğünde, Arf Kurucu ve CEO’su Ali Erhat Nalbant ile birlikte DeFi’nin derinliklerine indiğimiz bir panel oldu. Webrazzi ekibine davetleri için ve tüm organizasyon ekibine teşekkür ederim.

Blockchain Days 2024 - How to be ‘Dedicated Lives’?

Bu panelde benim moderatörlüğümde Clave’den Farad Asgarov, Notus Labs’tan Ömer Göksoy ve Parabol’den Berkay Ermiş adanmış hayatların nasıl olduğundan bahsediyoruz.

Devconnect İstanbul 2023 - ITU Blockchain notdevcon - Panel

Ethereum Foundation tarafından organize edilen ve Ethereum ekosisteminin en büyük etkinliği olan Devconnect bu yıl 13-19 Kasım 2023 tarihleri arasında İstanbul’da düzenlendi. Devconnect’te resmi olarak yer alan 50 etkinlikten biri olan ve ITU Blockchain tarafından düzenlenen notdevcon‘nda sevgili Baki Er‘in moderatörlüğünde Turan Sert ve Kaan Uzdoğan ile birlikte Türk blokzincir ekosistemini konuştuk.

KPMG Perspektifinden #WEB3: #DeFi, #Stablecoin, #CBDC

Kariyerime başlangıç yaptığım KPMG’nin YouTube kanalına konuk olmak benim için bir gururdu. Eski yöneticim Sinem Cantürk’e beni davet ettiği ve keyifli sohbeti için teşekkür ederim.

Blockchain Days 2023- Web3.0 Projelerinde Kriz Yönetimi İletişim ve Pazarlama

Bu videoda Azade Altun ile birlikte web3.0 projelerinde kriz yönetimi, iletişim ve pazarlamadan bahsediyoruz.

Henüz satmadığınız bir kâr için vergi ödediğinizi düşünün.
Bir Bitcoin’i 20.000 dolardan aldınız, 100.000 dolara çıktı.
Ekranda kâr var. Cüzdanda nakit yok.
Ama devlet diyor ki: “Kârın var, vergini öde.”

Yani siz HODL modundasınız, sistem ise “satmadan satmış gibi” davranıyor.
Ve bu sadece teorik bir korku hikâyesi değil artık.

Benim adım Doruk İşmen, kanala hoş geldiniz.
Bugün konuşacağımız şey çok net: gerçekleşmemiş kazanç vergisi gerçekten yayılır mı, yayılırsa oyunun kurallarını nasıl değiştirir, Türkiye tarafında bizi hangi vergi riskleri bekler?

Arka Plan
Önce Hollanda dosyasını net ortaya koyalım.

Bilinen veri: Hollanda’da yeni yasa tasarısı 12 Şubat 2026’da alt meclisten 93 oyla geçti.
Hedeflenen yürürlük tarihi 1 Ocak 2028.

Modelin özü şu:
Çoğu finansal varlıkta yıllık “gerçek getiri” vergileniyor.
Bu “gerçek getiri” sadece faiz veya temettü değil, değer artışını da kapsıyor.
Yani satmasanız da, portföy büyüdüyse vergi doğabiliyor.

Aynı modelde gayrimenkul ve startup paylarında realizasyon yaklaşımı korunuyor.
Yani orada vergi çoğunlukla satış anında geliyor.
Burada ciddi bir tartışma doğuyor: likit dijital varlığa ayrı, diğer varlıklara ayrı muamele.

Peki bunu neden yaptılar?
Çünkü eski sistem mahkeme kararları sonrası zaten sallanıyordu.
Devlet tarafı “hukuki uyum ve gelir açığını kapatma” diyor.
Yatırımcı tarafı “likiditeyi kurutuyorsunuz” diyor.

İki tarafın da argümanı var.
Ama tasarım yanlışsa, ne yazık ki faturayı piyasa öder.

Argüman 1
Asıl mesele verginin varlığı değil, verginin zamanlaması.

20.000’den aldığınız BTC 100.000 olduysa, 80.000 dolar kâğıt üstü kazanç var.
%36’lık bir çerçevede yaklaşık 28.800 dolar vergi borcu konuşuyoruz.
Tek sorun: bu para cebinizde değil, grafikte.

Ne yaparsınız?
Vergi ödemek için satış yaparsınız.
Bir kişi yaparsa teknik olay.
Milyonlarca kişi aynı dönemde yaparsa sistemik olay.

Burada “likidite ölüm sarmalı” başlıyor:
Vergi için zorunlu satış -> fiyat baskısı -> daha fazla panik satış -> daha düşük likidite.

Kriptoda bu risk daha sert, çünkü volatilite yüksek.
31 Aralık’ta zirve değerinden vergi matrahı oluşup Ocak’ta piyasa düşerse, elinizde küçülmüş portföy ve geçmiş zirveye göre hesaplanmış fatura kalır.
Zarar devri bazı modellerde var, evet.
Ama bugünkü faturayı gelecek yılın mahsubu ödemez.

Argüman 2
“Bu sadece Hollanda’ya özgü bir istisna” demek bana fazla iyimser geliyor.

Bilinen veri: küresel borç rakamları son yıllarda hızla yükseldi; IIF verilerinde 2025 sonunda 345 trilyon dolar bandı konuşuldu.
Borç arttıkça maliye tarafı yeni vergi tabanı arıyor.
Gerçekleşmemiş kazanç da teknik olarak cazip bir hedef gibi görülüyor.

ABD’de ultra zenginler için gerçekleşmemiş kazancı da içeren minimum vergi fikirleri gündeme geldi, yasalaşmadı ama fikir ölmedi.
Bazı eyaletlerde “servet nasıl daha erken vergilenir” tartışması sürüyor.
Yani bu konu bir kez geliyor, sonra gidiyor, sonra tekrar geliyor.
Tam bir zombi politika.

O yüzden mesele “yarın kesin olur” değil.
Mesele şu: bu fikir artık ana akım politika masasına girdi.

Argüman 3
Gelelim Türkiye’ye.

18 Şubat 2026 itibarıyla kamuya açık çerçevede kriptoda doğrudan “gerçekleşmemiş kazanç vergisi” ilan edilmiş değil.
Ayrıca 5 Haziran 2024’te resmi ağızdan, kripto kazancı üzerinden verginin o dönem için gündemde olmadığı; daha sınırlı işlem bazlı seçeneklerin tartışılabileceği söylenmişti.

Ama aynı anda başka bir gerçek var:
Regülasyon ve veri omurgası hızla güçlendi.

2 Temmuz 2024: 7518 sayılı düzenlemeyle kripto varlık hizmet sağlayıcıları SPK çerçevesine alındı.
13 Mart 2025: ikincil tebliğlerle faaliyet, sermaye ve operasyon kuralları netleşti.
25 Şubat 2025: MASAK tarafında transfer bilgisi yükümlülükleri devreye girdi.
27 Mayıs 2025: MKK’nın KVMKS altyapısıyla işlem ve bakiye raporlaması kurumsallaştı.

Bu bize ne söylüyor?
Bugün vergi rejimi tam net değilse bile, yarınki vergi denetimi için veri hattı kuruluyor.

Türkiye özelinde olası vergi riskleri bence dört başlıkta toplanıyor:
Bir: düşük oranlı işlem bazlı kesinti modeli.
İki: çok sık al-sat yapan yatırımcının “ticari kazanç” yorumuna daha çok maruz kalması.
Üç: staking, airdrop, mining benzeri kalemlerde beyan/gelir tartışmasının büyümesi.
Dört: artan raporlama ile geriye dönük inceleme kapasitesinin genişlemesi.

Ve burada daha karanlık bir kayma başlıyor.

Bu tür vergi baskıları arttıkça, sermayenin bir kısmı “görünmezlik” arıyor.
Monero ve Zcash gibi gizlilik coinlerine yönelim tam da bu psikolojiden besleniyor.
2026 başında Monero’da çok sert hareketler gördük; bazı piyasalarda 800 dolar bandı bile konuşuldu.

Neden?
Çünkü insanlar “görünen vergilenir” refleksiyle iz bırakmayı azaltmaya çalışıyor.

Burayı net söyleyeyim:
Evet, gizlilik coinleri vergi takibini zorlaştıran bir alternatif gibi kullanılabilir.
Ama “takibi imkansızlaştırır” demek doğru değil.
Çünkü insanlar eninde sonunda borsa, banka, stablecoin geçidi gibi temas noktalarına dönüyor.

Üstelik bu çok riskli bir oyun.
AB’de MiCA sonrası uyum baskısı yükseldi, birçok büyük platform gizlilik coinlerinde kısıtlama veya delist adımı attı.
ABD tarafında da gizlilik odaklı akışlar sıkı izleniyor.
Piyasa yavaş yavaş ikiye ayrılıyor:
uyumlu beyaz piyasa ve daha kırılgan gölge piyasa.

Kısacası gizlilik coinleri teknik olarak iz sürmeyi zorlaştırabilir, ama hukuki ve operasyonel riski katlar.

Riskler ve Karsi Tez
Devletin karşı tezi şu:
“Gerçek getiri varsa vergilenmeli, sistem adil olmalı, gelir tabanı genişlemeli.”

Bu tez kağıt üstünde anlaşılır.
Ama tasarım yatırımcıyı zorunlu satıcıya çeviriyorsa, orada vergi politikası finansal istikrara çarpıyor.

Hollanda’da tartışılan “göç edersen çıkış anında tahakkuk” gibi mekanizmalar da ayrı bir risk katmanı.
Bu tip araçlar, sermaye hareketini yavaşlatıp yatırımcıyı kilitleyebiliyor.

Türkiye açısından da ana belirsizlik bu:
Vergi gelirse “realizasyon anı” mı esas alınacak, yoksa “yıllık değerleme” mi?
Bence kritik soru bu.

Benim kişisel risk yönetimi çerçevem şu olurdu:

1. Vergi için ayrı likidite tutmak.

2. Portföyde yıl sonu değerleme riskini bilerek pozisyon boyutlamak.

3. İşlem sıklığı arttıkça mali müşavir ve vergi hukukçusuyla birlikte çalışmak.

4. Sırf takip zor diye gölge piyasaya kaymayı “çözüm” sanmamak.

Yanılıyor olabilirim, ama yatırımcıyı koruyan model bu dört ayağın birlikte çalıştığı model.

Bu tartışmanın özü şu:
Gerçekleşmemiş serveti vergilemek, geliri değil potansiyeli vergilemektir.

Potansiyeli vergilediğinizde, yatırımcıya şu mesajı verirsiniz:
“Tutmak istiyorsan bile, satmak zorunda kalabilirsin.”

HODL kültürünün kalbine gelen darbe de tam burada.
Özellikle kripto gibi volatil bir piyasada, nakit üretmeyen kâra nakit vergi bindirmek oyunun matematiğini bozuyor.

Türkiye’de bugün için net bir gerçekleşmemiş kazanç vergisi yok.
Ama regülasyon, raporlama ve denetim hattı hızlanmış durumda.
Bu yüzden “bana bir şey olmaz” dönemi bitiyor.
Yeni dönem: planı sadece fiyat için değil, vergi likiditesi için de yapmak.
Vergi riski artık sadece muhasebe konusu değil, portföy stratejisi konusu.

Bu içerik yatırım tavsiyesi ya da kişisel vergi danışmanlığı değildir.
Kendi durumunuz için mutlaka uzman desteği alın.

Şimdi top sizde:
Sizce Hollanda’daki model, dünyanın geri kalanı için ilk domino taşı olur mu?
Yoksa geçmişteki sert servet vergileri gibi kendi ağırlığı altında mı kalır?

Yorumlara yazın, birlikte tartışalım.
Okuduğunuz için teşekkür ederim, yakında tekrar görüşürüz.

Farklı yollardan yürümüş blokzinciri konusunda çalışan insanları konuk aldığımız, “web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz. Bu video serimizde, blokzinciri alanında çalışan, kurucuları, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.Bu bölümde kripto fenomeni Doruk Tiryaki'yi ağırladık. Nasıl iyi bir trader olunacağını, web3'e giriş hikayesini, kurumsal hayatın kendisine kattıklarını, Twitter hesabının hayatına etkilerini ve çok daha fazlasını anlattı.

00:00 — Intro

08:35 — Kurumsal hayat geçmişi

12:23 — Web3 profesyonel hayatına geçiş

16:30 — Thunder & Fuel girişimleri

20:47 — Sosyal medyadaki büyüme süreci

28:15 — Trading kariyeri

36:00 — Kripto piyasasının mevcut durumu

47:50 — Web3’e yeni girenlere tavsiyeler

53:00 — Makale ve kitap önerileri

55:00 — Kapanış📚

Videoda bahsedilen kaynaklar:

Fahrenheit 451, yazar: Ray Bradbury - https://amzn.eu/d/axnLPBu

Cesur Yeni Dünya, yazar: Aldous Huxley - https://amzn.eu/d/cn3yciv

1984, yazar: George Orwell - https://amzn.eu/d/cn3yciv

Hayvan Çiftliği, yazar: George Orwell - https://amzn.eu/d/cn3yciv

Doruk Tiryaki X account : https://x.com/dotiryaki

#DorukTiryaki #Trade #Bitcoin

• Farklı yollardan yürümüş blokzinciri konusunda çalışan insanları konuk aldığımız, “web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz.

• Bu video serimizde, blokzinciri alanında çalışan, kurucuları, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.

• Bu videoda beni yani Doruk İşmen'i konuk alıyoruz. İTU Blockchain'i kurma hikayemi, Vodafone, HSBC ve KPMG gibi şirketlerde çalıştıktan sonra kurumsaldan vazgeçişimi, YouTube kanalımda neler amaçladığımı, Bybit, dYdX ve Scroll kariyerlerimde anlatmadıklarımı paylaştım.

Bölümler

00:00 – Doruk İşmen Kimdir?
03:00 – Üniversite Hayatı
06:00 – İTÜ Blockchain ve Topluluk Deneyimi
22:05 – Blockchain Kariyerine Giriş
29:00 – Global Şirketlerde Çalışmanın Farkı
33:00 – Merkezi ve Merkeziyetsiz Finans Çalışma Ortamları
42:30 – Ethereum Doruk için Ne İfade Ediyor?
46:50 – Scroll Dönemi
51:40 – Agora Dönemi
59:00 – Kendi Startup’ını Kurmak & Lytera Deneyimi
1:05:00 – Ethereum Draft
1:10:00 – YouTube Planları
1:19:00 – Makale Önerisi
1:20:00 – Kitap Önerisi
1:23:00 – Web3’e Girmek İsteyenlere Öneriler

• 📚 Videoda bahsedilen kaynaklar:

• David Hoffman – The EVM is Wall Street's New Microsoft Excel : https://x.com/TrustlessState/status/1...

• Ray Dalio – Principles: Life and Work : https://www.amazon.com/Principles-Lif...

• Chris Dixon – Read Write Own: Building the Next Era of the Internet : https://www.amazon.com/Read-Write-Own...
  

Farklı yollardan yürümüş blokzinciri konusunda çalışan insanları konuk aldığımız, “web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz. Bu video serimizde, blokzinciri alanında çalışan, kurucuları, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.Bu videoda Fizik ve Matematik okuduktan sonra yazılımcı olmaya karar veren, Londra'ya taşınarak yurtdışı kariyerini başlatan, zincir üstü verileri ürünleştiren Chainalysis'te Yazılım Yöneticisi olan Mert Susur'u konuk ediyoruz. Yurtdışında Web3 kariyeri nasıl inşa edilebileceğini, Web2’den Web3’e geçişte hangi fırsatlar ve zorluklar bulunduğunu, Chainalysis gibi global şirketlerde çalışma deneyimini, açık kaynak dünyasında katkı sağlamanın önemini konuştuk.

⏳ Bölüm Başlıkları

00:00 – Mert Susur Kimdir?

04:00 – Yurtdışı Kariyeri Nasıl Başladı?

06:10 – Blockchain Sektörüne Girişi

10:00 – Uçurtma Projesi

14:00 – Chainalysis Deneyimi

19:45 – Web3 ve Web2 Arasındaki Farklar

22:40 – Web2’de Hayat Daha mı Kolay?

27:30 – Açık Kaynak Dünyası

30:20 – Web3’te En Heyecanlandıran Şey

34:00 – Makale Önerisi

37:00 – Kitap Önerisi

📚 Videoda bahsedilen kaynaklar:

Mert Susur X (Twitter): https://x.com/MertSusur

Mert Susur Website: https://mertsusur.com

Makale: Vitalik Buterin – My Response to AI 2027 : https://vitalik.eth.limo/general/2025/07/10/2027.html

Kitap: The Courage To Be Disliked – Amazon Linki : https://www.amazon.com/Courage-Be-Disliked-yourself-happiness/dp/176063073X

#MertSusur #Chainalysis #web3Yazılımı

Farklı yollardan yürümüş blokzinciri konusunda çalışan insanları konuk aldığımız, “web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz. Bu video serimizde, blokzinciri alanında çalışan, kurucuları, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.Bu videoda cüzdan kullanımının en kolay deneyimini yaşatan Clave'in kurucu ortaklarından Ulaş Erdoğan'ı konuk ediyoruz. Global hackathon deneyimlerini, ITU Blockchain'i global bir marka yapmayı ve Clave’in yeni versiyonunun neler getirdiğini konuştuk.

Aşağıdaki zaman damgalarından dilediğiniz yeri izleyebilirsiniz:

00:00 – Ulaş Erdoğan Kimdir?

08:20 – Okul ve İş Dengesi

09:30 – Kriptoya İlk Giriş Süreci

11:50 – İTÜ Blockchain Dönemi

17:20 – Devcon Kolombiya Deneyimi

24:50 – Hackathon Hikayeleri ve Öğrendikleri

30:00 – Clave Fikri Nasıl Ortaya Çıktı?

38:00 – Clave V2 ve Ürün Geliştirme Süreci

53:20 – Kitap Önerileri

55:00 – Makale Önerileri

56:40 – Kapanış ve Tavsiyeler

Linkler

Ulaş X hesabı: x.com/ulerdoganClave

websitesi: https://www.getclave.com/

Clave X hesabı: x.com/getclave

Savaş Sanatı - Sun Tzu : https://amzn.eu/d/caBXS3p

Niccolo Machiavelli - Prens: https://amzn.eu/d/ajO9jUO

EIP7951 : https://ethereum-magicians.org/t/eip-7951-precompile-for-secp256r1-curve-support/24360

RIP7212 : https://ethereum-magicians.org/t/eip-7212-precompiled-for-secp256r1-curve-support/14789

Ethereum All Core Devs : https://github.com/ethereum/pm

#UlasErdogan #Clave #ethereum

Farklı yollardan yürümüş web3 alanında çalışan girişimcileri konuk aldığımız, “Web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz.

Bu video serimizde, web3 alanında çalışan, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.

Bu videoda Cyber Fund Araştırmacısı Doğan Alpaslan'ı ağırlıyoruz. Hem tıp okuyup hem web3 kariyeri inşa etmeyi, globalde web3 araştırmacısı olma yolculuğunu, Clave’in kuruluş hikayesini ve ilk rollup geliştirme teklifini nasıl Ulaş Erdoğan ile birlikte yazdıklarını konuştuk.

Aşağıdaki zaman damgalarından istediğiniz kısmı izleyebilirsiniz:

00:00 – Giriş

01:24 – Tıp’tan Web3’e Geçiş Süreci

09:12 – Web3 Profesyonel Başlangıcı ve Ekosistemle Tanışma

14:09 – Araştırmacı Olma Hikayesi ve Odaklanmanın Önemi

20:00 – Tıp Eğitimine Neden Devam Ediyor?

23:00 – Twitter’daki Başarısı ve Global Ekosisteme Etkisi

31:00 – EIP/RIP-7212 Süreci

33:00 – Gelecek Hedefleri

35:20 – Kitap Tavsiyeleri

37:00 – Makale Önerileri

39:45 – Kapanış

Doğan'a Ulaşmak İçin:

Doğan X Hesabı : https://x.com/DoganEth

Doğan İngilizce X Hesabı : https://x.com/doganeth_en

Doğan Medium Hesabı: https://doganeth.medium.com/

Cyberfund X hesabı: https://x.com/cyberFund_

Doğanın bahsettiği Makaleler;

Cyberfund Ethereum Makalesi : https://cyber.fund/content/eth

Resource Lock Makalesi: https://cyber.fund/content/OB

EIP/RIP 7212 : https://ethereum-magicians.org/t/eip-7212-precompiled-for-secp256r1-curve-support/14789

Doğanın bahsettiği kitaplar;

Çalınan Dikkat: Neden Odaklanamıyoruz? - Johann Hari https://amzn.eu/d/ey3AI43

Hayvan Mezarlığı - Stephen King https://amzn.eu/d/dX70l1Q

Kuyucaklı Yusuf - Sabahattin Ali https://amzn.eu/d/6TunJOQ

#DoganEth #Clave #CyberFund

Farklı yollardan yürümüş web3 alanında çalışan girişimcileri konuk aldığımız, “Web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz. Bu video serimizde, web3 alanında çalışan, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.

Bu videoda yazar-danışman-gerçek bir rol model Turan Sert'i ağırlıyoruz. Boğaziçi Üniversitesinden Harvard MBA'ye taşınmaya uzanan eğitim hayatını, 25 yıllık web2 kariyerinden sonra web3 kariyerini nasıl inşa ettiğini ve web3 kitapları yazma sürecinin perde arkasını konuştuk.

Aşağıdaki zaman damgalarından istediğiniz kısmı izleyebilirsiniz:

00:00 – Giriş

00:44 - Turan Sert Kimdir?

07:28 – Eğitim Hayatı

13:10 – Web2 Kariyerinin Web3’e Katkısı

18:47 – Startup Tecrübesi ve Başarısızlık

21:05 – Web3’e Giriş Hikayesi

27:15 – Türkiye’de Web3 Ekosistemi

36:35 – Kitapları Yazarken En Çok Zorlandığı Noktalar

44:57 – Web3 Alanına Girmek İsteyenlere Tavsiyeler

50:41 – Kitap Tavsiyeleri

54:28 - Makale Önerileri

57:00 - Kapanış

Turan Abi'ye Ulaşmak İçin:

Twitter hesabı: https://x.com/turansert

Kişisel web sitesi: turansert.com

Kitapları:“Sorularla Blockchain” ve “Sorularla DeFi - Merkeziyetsiz Finans” kitaplarının ücretsiz PDF versiyonlarına bu sayfadan ulaşabilirsiniz : https://turansert.com/Kitaplar/

“Sorularla Web3” kitabı hakkında bilgiye Scala Kitapçı üzerinden erişebilirsiniz. https://www.scalakitapci.com/sorularla-web3

Turan Abi'nin bahsettiği kaynaklar:

Naval Ravikant – Bilgenin Güncesi : https://www.amazon.com.tr/Bilgenin-G%C3%BCncesi-Ravikant-Mutluluk-Zenginlik/dp/6258489222

Chris Dixon – Oku Yaz Sahip Ol : https://www.kitapyurdu.com/kitap/okuyazsahip-ol/719365.html

Delphi Digital – Merkeziyetsiz AI YazılarıAraştırma raporları: https://delphidigital.io/crypto-aiLeopold Aschenbrenner – Situational Awareness: The Decade Ahead

Yazının tam metni: situational-awareness.aiA Cypherpunk’s Manifesto – Eric HughesOrijinal metin: https://www.activism.net/cypherpunk/manifesto.html#TuranSert #web3 #İdol

Farklı yollardan yürümüş web3 alanında çalışan girişimcileri konuk aldığımız, “Web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz.

Bu video serimizde, web3 alanında çalışan, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.

Bu videoda eski Minalı, yeni Uniswaplı Emre Tekişalp'i konuk ediyoruz. Boğaziçi Üniversitesinden Amerikaya taşınmaya uzanan eğitim hayatını, Coinbase'te ilk 100 çalışanından biri olmasının kendisine nasıl bir tecrübe kazandırdığını, Mina ekosistemindeki doğruları ve yanlışları ve son olarak Uniswap'ta C-level olma yolculuğunu konuştuk.

Aşağıdaki zaman damgalarından istediğiniz kısmı izleyebilirsiniz:

00:00 → Intro

02.30 → Amerikaya gitme kararı

04:00 → Intel çalışma süreci

06:00 → Kriptoya giriş hikayesi

15:20 → Coinbase'de ilk çalışanlardan olmak

23:40 → O1 labs & Mina CEO'luğu

38:00 → ZK teknolojisi

42:30 → Mina’da neyi değiştirmek isterdi

44:50 → Uniswap’e dahil olma süreci

50:40 → Kitap Önerisi

52:30 → Makale Önerisi

54:00 → Kapanış ve Tavsiyeler

Emre'nin Önerdiği Kaynaklar:

O1 Labs : https://www.o1labs.org/

Project Hail Mary Kitabı: https://www.amazon.com.tr/Project-Hail-Mary-Andy-Weir/dp/0593135202

The Creative Act Kitabı: https://www.amazon.com/Creative-Act-Way-Being/dp/0593652886

Atoms, Institutions, Blockchains - Josh Stark : https://stark.mirror.xyz/n2UpRqwdf7yjuiPKVICPpGoUNeDhlWxGqjulrlpyYi0

Why Decentralization Isn't as Important as You Think - Haseeb : https://haseebq.com/why-decentralization-isnt-as-important-as-you-think/

Money, Blockchains, and Social Scalability - Nick Szabo : https://nakamotoinstitute.org/library/money-blockchains-and-social-scalability/

Emre'ye Ulaşmak İçin:

Emre Tekişalp Website : https://www.etekis.xyz/

Emre Tekişalp X : https://x.com/etekis

#Mina #Uniswap #EmreTekisalp

Farklı yollardan yürümüş web3 alanında çalışan girişimcileri konuk aldığımız, “Web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz. Bu video serimizde, web3 alanında çalışan, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.İzmir Amerikan Lisesi mezunu ve bir önceki konuğumuz Altan Tutar'ın İzmir'den arkadaşı, 2022'de kendi kripto para Venture Studio'sunu kuran, Alliance DAO ile inkübasyon programının ardından Electric Capital liderliğinde 3 milyon dolarlık yatırım alan ve arbitraj ve algoritmik tradeler ile getiri sağlayan Wasabi kurucusu ve CEO'su Eren Derman'ı konuk ediyoruz.

Aşağıdaki zaman damgalarından istediğiniz kısmı izleyebilirsiniz:

00:00 → Intro

01:05 → Eren Derman Kimdir?

05:54 → Wasabi Fikri Nasıl Gelişti?

09:00 → Wasabi Nedir?

13:45 → En Yüksek Getiri Nasıl Oluşuyor?

18:50 → Wasabi Token ve Airdrop

20:00 → Yatırım Sürecindeki Detaylar

26:40 → Wasabi’nin Gelecek Planları

32:48 → Kitap Önerisi

37:00 → Makale Önerisi

39:33 → Mantra Tokendeki Düşüş

41:50 → Kapanış ve Tavsiyeler

Eren'in Önerdiği Kaynaklar:

Wasabi Protocol - https://wasabi.xyz/

EigenLayer Docs - https://docs.eigenlayer.xyz/

DefiTuna - https://defituna.com/

Baseline - https://www.baseline.markets/

Eren'in ve Benim Önerdiğimiz Kitaplar:

Dune Serisi - http://bit.ly/42yj9yt

Ray Dalio - İlkeler - https://tinyurl.com/2akcb8ph

Malcolm Gladwell - Ötekiyle Konuşmak - https://tinyurl.com/nhxpuyan

What Do You Say After You Say Hello? - Eric Berne - https://tinyurl.com/2t2f9efz

Eren'e ulaşmak için:X : https://x.com/spicy_aff

#wasabi #erenderman #web3alanindacalismak

Farklı yollardan yürümüş web3 alanında çalışan girişimcileri konuk aldığımız, “Web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz. Bu video serimizde, web3 alanında çalışan, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.İzmir Amerikan Lisesi mezunu, 13 yaşında İngilizce konuşmakta zorluk çeken, 2021'de profesyonel olarak kripto para sektörüne giren, Electric Capital liderliğinde 13 milyon dolarlık yatırım alan More Markets kurucusu ve CEO'su Altak Tutar'ı konuk ediyoruz.Aşağıdaki zaman damgalarından istediğiniz kısmı izleyebilirsiniz:

00:00 - Intro

00:33 - Altan Tutar Akademik ve İş Hayatı

05:16 - Okuduğu Okullar

08:06 - Kurucu Ortağıyla Tanışma Hikayesi

09:09 - Near'ın Data Availability Yolunu Bulan Türkler

11:30 - Neden Near?

18:30 - Nuffle Labs Pivot Hikayesi

20:53 - Staking geliri olmayan kripto paralardan pasif gelir elde etmek

24:32 - XRP Pasif Gelir Önceliklendirmesi

27:35 - More Markets Tokeni Olacak Mı?

31:03 - Startup'ın Doğası

32:31 - 13 Milyon Dolarlık Yatırımın Hikayesi

37:01 - En Çok Tavsiye Ettiği Kitap

39:37 - Son Zamanlarda Okuduğu En Çarpıcı Makale

43:25 - İnsanlar Altan'a Nasıl Ulaşabilir?

44:01 - Kapanış

Altan'ın bahsettiği kaynaklar/makaleler/kitaplar:

- https://www.principles.com/

- https://www.amazon.com/Elon-Musk-Risking-Michael-Vlismas/dp/1776191854

- https://bitcoin.org/bitcoin.pdf

- https://bilgeninguncesi.com/

Altan'a ulaşmak için:

- https://x.com/mraltantutar

- https://www.linkedin.com/in/tutaraltan/

More Markets sosyal medya hesapları:

- https://x.com/moremarketsxyz

Sosyal medya hesaplarım:

Twitter: https://x.com/dorukismen

Instagram: https://instagram.com/dorukismen70​

Telegram: https://t.me/joinchat/SybkobVKtOiUi_Jq

#AltanTutar #MoreMarkets #Staking

Farklı yollardan yürümüş web3 alanında çalışan girişimcileri konuk aldığımız, “Web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz. Bu video serimizde, web3 alanında çalışan, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisi ve Seri A turunda dünyanın en önemli girişimcilerinden Peter Thiel'ın yatırım fonu Founder's Fund'ın önderliğinde 14 milyon dolar yatırım alan Bitcoin'in ilk ZK Rollup'ı Citrea kurucusu Orkun Kılıç'ı konuk ediyoruz.

Aşağıdaki zaman damgalarından istediğiniz kısmı izleyebilirsiniz:

00:00 - Intro

01:33 - Orkun Kılıç Akademik ve İş Hayatı

03:45 - Venture Studio ve Citrea Başlangıç Detayları

09:29 - 14 Milyon Dolarlık Yatırım Süreci

14:09 - Bitcoin’i Ethereum’laştırmak

17:10 - Vitalik’in Yapamadığı Şeyi Yapmak

20:09 - Bitcoin’i Para Haline Getirmek

23:14 - Bitcoin Programlanabilir Bir Zincir mi?

26:30 - Bitcoin Soft Fork’una Neden Karşı Çıkılıyor?

29:11 - MEV Gerçekleri

30:40 - Citrea Airdrop Yapacak mı?

32:13 - Diğer Bitcoin L2’ları Hakkında Orkun’un Düşünceleri

35:56 - Yeni L2’lar - Yeni VM’ler

37:59 - Citrea Origins - İnkübasyon Programı

42:00 - Citrea Gelecek Planları

46:39 - Geliştiricilere, Öğrencilere, Girişimci için En Önemli Başlangıç Noktaları

49:16 - Favori kitabı ve en son okuduğun çarpıcı makale

53:10 - Türkiye’ye Dair Umutlarımız

Orkun'un bahsettiği kaynaklar/makaleler/kitaplar:

- https://amazon.com/Fed-Powerful-Financial-Institution-Markets/dp/068484740X

- https://bridgeharris.substack.com

- https://medium.com/%40Jon_Charbonneau

- https://x.com/doganeth

Orkun'a ulaşmak için:

- https://x.com/0x_orkun

Citrea sosyal medya hesapları:

- https://x.com/citrea_xyz

- https://discord.com/invite/citrea

Sosyal medya hesaplarım:

Twitter: https://x.com/dorukismen

Instagram: https://instagram.com/dorukismen​70

Telegram: https://t.me/joinchat/SybkobVKtOiUi_Jq

#OrkunKılıç #Citrea #BitcoinL2

Farklı yollardan yürümüş blokzinciri konusunda çalışan insanları konuk aldığımız, “Web3 Alanında Çalışmak” isimli video serimize hoşgeldiniz. Bu video serimizde, blokzinciri alanında çalışan, yazılımcıları, marketing uzmanları, kömünite yöneticilerini, iş geliştirme yöneticilerini ve daha pek çok alanda çalışan uzman isimleri konuk ediyoruz.Bu videoda 2019 yılından beri DeFi Library ile DeFi'yi Türk kriptosuna tanıtmış, ODTÜ Elektrik Elektronik Mühendisi mezunu ve 1.6 milyon dolar yatırım alan (benim de yatırımcısı olduğum) ve cüzdan kullanımının en kolay deneyimini yaşatan Clave'in kurucu ortaklarından Baki Er'i konuk ediyoruz.

Baki'nin bahsettiği kaynaklar/makaleler/kitaplar:

Hook: https://medium.com/@iremcilingir/kancaya-tak%C4%B1ld%C4%B1n-m%C4%B1-hooked-kitap-%C3%B6zeti-e837ce54e519

Makale: https://mirror.xyz/chrisahn.eth/EE2F8pbVa4pgxXtmagczzmrvYPZxI23qnruls50pE9c

Baki'ye Ulaşmak için: - https://x.com/LibraryDefiClave

Sosyal Medya hesapları:

- https://x.com/getclave

- https://discord.com/invite/getclave

- https://t.me/getclave

Sosyal medya hesaplarım:

Twitter: https://x.com/dorukismen

Instagram: https://instagram.com/dorukismen70​

Telegram: https://t.me/joinchat/SybkobVKtOiUi_Jq

#BakiEr #ZKsync #Clave